LÔØI GIÔÙI THIEÄU
“Chuùng ta löïa choïn thaùi ñoä, vaø thaùi ñoä laøm neân con ngöôøi.”
- Dennis Waitley
Cuoäc soáng ngaøy caøng trôû neân hoái haû, vaø theo ñoù, con ngöôøi chuùng ta ngaøy caøng coù nhieàu nhieäm vuï
vaø muïc tieâu phaûi hoaøn thaønh. Cuoäc soáng taát baät naøy ñaõ khieán nhieàu ngöôøi caûm thaáy meät moûi vaø ñoâi luùc gaàn
nhö khoâng theå kieåm soaùt ñöôïc ñôøi soáng cuûa chính mình. Nhöõng luùc aáy, khoâng ít ngöôøi ñaõ töï hoûi: Cuoäc soáng
laø gì vaø laøm theá naøo ñeå coù ñöôïc moät cuoäc soáng nhö mong muoán?
Thaùi ñoä soáng laø khôûi nguoàn cuûa moïi thaønh coâng hay thaát baïi cuûa con ngöôøi. Quaû thaät, taát caû nhöõng
gì chuùng ta gaëp phaûi trong cuoäc soáng ñeàu baét ñaàu töø chính thaùi ñoä soáng cuûa chuùng ta. Neáu baïn coù moät thaùi
ñoä soáng ñuùng ñaén vaø tích cöïc, thì moïi caûm xuùc tieâu cöïc nhö sôï haõi, lo laéng, ghen gheùt, thaát voïng… ñeàu seõ
ñöôïc loaïi boû. Ngöôïc laïi, baïn seõ töï giam mình trong nhöõng doøng caûm xuùc tieâu cöïc vaø cuoái cuøng seõ bò chuùng
ñaùnh baïi.
Töø kinh nghieäm vaø hieåu bieát cuûa mình, J. P. Vakswani ñaõ mang ñeán moät phöông phaùp höõu hieäu giuùp
ñoäc giaû bieát caùch thay ñoåi thaùi ñoä ñeå töø ñoù laøm chuû cuoäc ñôøi mình. Khoâng ñöa ra lôøi giaùo huaán suoâng, J. P.
Vaswani ñaõ giaûi thích vaø laøm saùng toû nhöõng aån yù trong moãi caâu chuyeän, giuùp ñoäc giaû deã daøng naém baét cuõng
nhö vaän duïng vaøo cuoäc soáng cuûa mình.
Ñöôïc choïn loïc töø nhöõng baøi dieãn thuyeát cuøng kinh nghieäm soáng cuûa taùc giaû, Thaùi ñoä soáng taïo neân
taát caû taäp hôïp nhöõng caâu chuyeän vieát veà nieàm tin vaø thaùi ñoä soáng cuûa con ngöôøi. Nhöõng caâu chuyeän saâu saéc
trong cuoán saùch naøy coù theå giuùp chuùng ta hình thaønh neân nhöõng suy nghó tích cöïc vaø moät thaùi ñoä soáng ñuùng
ñaén.
Chuùc baïn coù ñöôïc cuoäc soáng nhö mong muoán töø vieäc ñieàu chænh thaùi ñoä soáng cuûa mình!
- First News

Bìa 4
Töø kinh nghieäm vaø hieåu bieát cuûa mình, J. P. Vakswani ñaõ mang ñeán moät phöông phaùp höõu hieäu giuùp
ñoäc giaû bieát caùch thay ñoåi thaùi ñoä ñeå töø ñoù laøm chuû cuoäc ñôøi mình. Nhöõng caâu chuyeän saâu saéc trong cuoán
saùch naøy coù theå giuùp ñoäc giaû hình thaønh neân nhöõng suy nghó tích cöïc vaø coù ñöôïc thaùi ñoä soáng ñuùng ñaén.
“Khoâng ai coù theå ñem ñeán söï yeân bình thanh thaûn cho baïn ngoaøi chính baûn thaân baïn.”
- Ralph Waldo Emerson
“YÙ nghóa cuûa cuoäc soáng khoâng phaûi naèm ôû choã noù ñem ñeán cho ta ñieàu gì, maø ôû choã ta coù thaùi ñoä
vôùi noù ra sao; khoâng phaûi ôû choã ñieàu gì xaûy ra vôùi ta, maø ôû choã ta phaûn öùng vôùi nhöõng ñieàu ñoù nhö theá
naøo.”
- Lewis L. Dunnington

Thaùi ñoä quyeát ñònh cuoäc soáng
Khi S. Radhakrishnan(1) coù chuyeán vieáng thaêm Hoa Kyø ñaàu tieân vôùi tö caùch Toång thoáng AÁn Ñoä, baàu
trôøi Washington chaøo ñoùn oâng vôùi thôøi tieát khaù xaáu cuøng nhöõng ñaùm maây ñen kòt. Luùc Radhakrishnan böôùc
xuoáng maùy bay thì trôøi ñoå möa nhö truùt.
Toång thoáng Myõ khi ñoù laø John F. Kennedy ñoùn Radhakrishnan baèng moät caùi baét tay thaân maät cuøng
vôùi nuï cöôøi raïng rôõ treân moâi. OÂng nhaõ nhaën noùi:
– Toâi raát laáy laøm tieác khi chuyeán vieáng thaêm cuûa ngaøi laïi dieãn ra trong thôøi tieát xaáu nhö theá naøy.
Toång thoáng AÁn Ñoä mæm cöôøi, baûo:
– Thöa ngaøi! Chuùng ta khoâng theå thay ñoåi ñöôïc nhöõng ñieàu toài teäï, nhöng chuùng ta laïi coù theå thay ñoåi
thaùi ñoä cuûa mình ñoái vôùi chuùng!
Caâu noùi naøy cuûa S. Radhakrishnan ñaõ khieán toâi nhôù laïi moät caâu chuyeän maø toâi ñaõ bieát caùch ñaây vaøi
naêm. Khi aáy, toâi coøn ôû Delhi vaø ñöôïc haõng Doordarshan môøi tôùi tham quan phim tröôøng cuûa hoï. Taïi ñaây, toâi
gaëp ñöôïc moät ngöôøi ñaøn oâng kyø laï, ngöôøi tröôùc ñoù ñaõ maát ñi ñoâi tay trong moät vuï tai naïn thaûm khoác. Theá
nhöng, vöôït qua baát haïnh cuûa mình, oâng vaãn giöõ ñöôïc thaùi ñoä tích cöïc vaø laïc quan hieám thaáy. OÂng coá gaéng
luyeän taäp ñeå ñoâi chaân cuûa mình cuõng nhanh nheïn vaø höõu ích nhö ñoâi tay, vaø luùc aáy oâng ñang laø coäng taùc
vieân cho moät vaøi tôø baùo ñòa phöông. Vôùi göông maët raïng rôõ, oâng baûo toâi:
– Toâi kieám ñöôïc 500 rupee2 moãi thaùng. Ñieàu ñoù chöùng toû toâi coù theå töï chaêm lo cho mình vaø khoâng
phaûi laø gaùnh naëng cuûa baát kyø ai.
Nhöng ñaây khoâng phaûi laø caâu chuyeän duy nhaát maø toâi bieát. Moät ngaøy noï, khi ñang ôû thaønh phoá Pune,
toâi tình côø gaëp moät ngöôøi ñaøn oâng ñaõ maát ñi ñoâi chaân cuûa mình.
Thaáy vaäy, toâi maïo muoäi hoûi thaêm:
– Chuyeän gì ñaõ xaûy ra vôùi oâng vaäy?
– Khoâng coù chuyeän gì caû! Toâi sinh ra ñaõ nhö theá naøy roài. – OÂng ñaùp.
– Theá ai laø ngöôøi chaêm soùc oâng haøng ngaøy khoâng? – Toâi laïi hoûi oâng.
– Meï toâi! – Ngöôøi ñaøn oâng töï haøo ñaùp.
Toâi tieáp tuïc hoûi:
– OÂng coù thaáy khoù khaên hay baát tieän khi di chuyeån khoâng?
Thaät laï laø ngöôøi ñaøn oâng aáy khoâng heà toû ra khoù chòu tröôùc nhöõng caâu hoûi coù veû toø moø cuûa toâi. Ngöôïc
laïi, oâng coøn ñaùp lôøi raát nhieät tình vaø coù phaàn haøi höôùc:
– Vaäy anh coù thaáy khoù khaên hay baát tieän khi mình khoâng coù ñoâi caùnh khoâng? Anh coù nghó seõ raát
tuyeät vôøi neáu anh coù theå töï bay vôùi ñoâi caùnh cuûa mình thay vì phaûi di chuyeån baèng maùy bay khoâng?
– Vaán ñeà chæ laø thoùi quen suy nghó thoâi, anh baïn aï! – OÂng aáy noùi tieáp. – Neáu anh phaøn naøn thì cuoäc
soáng seõ luoân khieán anh caûm thaáy phieàn loøng. Nhöng lieäu anh coù taän höôûng ñöôïc cuoäc soáng khoâng neáu anh
luoân bò buûa vaây bôûi nhöõng lôøi than phieàn vaø böïc doïc nhö theá? Chaéc chaén laø khoâng roài. Haõy tin toâi, chæ coù
thaùi ñoä cuûa chuùng ta môùi laø ñieàu ñaùng quan taâm thoâi.
Chính thaùi ñoä cuûa baïn seõ quyeát ñònh cuoäc soáng cuûa baïn baát haïnh hay vui söôùng. Vaø toâi tin raèng baïn
luoân bieát mình neân choïn löïa thaùi ñoä naøo ñeå cuoäc soáng cuûa mình luoân töôi ñeïp, phaûi khoâng?

(1) S. Radhakrishnan (1888 – 1975): Tieán só, nhaø hieàn trieát, Toång thoáng AÁn Ñoä töø 1962 – 1967.
(2) Rupee: Ñôn vò tieàn teä cuûa AÁn Ñoä. 1 rupee coù giaù trò töông ñöông 0,02 USD.

Thaùi ñoä taïo neân cô hoäi
Moät haõng giaøy noåi tieáng theá giôùi ñònh môû chi nhaùnh taïi moät ñaát nöôùc xa xoâi noï. Giaùm ñoác cuûa haõng
giaøy naøy quyeát ñònh cöû hai nhaân vieân khaûo saùt thò tröôøng ñeán ñaáy ñeå xem xeùt tình hình. Sau 24 giôø, oâng
nhaän ñöôïc hai baùo caùo hoaøn toaøn traùi ngöôïc nhau.
Nhaân vieân thöù nhaát buoàn baõ thoâng baùo: “Thöa ngaøi! Vuøng ñaát naøy hoaøn toaøn khoâng thích hôïp cho
coâng vieäc kinh doanh cuûa chuùng ta. Ngöôøi daân ôû ñaây khoâng coù thoùi quen mang giaøy. Toâi nghó toát nhaát chuùng
ta haõy queân yù ñònh môû theâm nhaø maùy ôû ñaây ñi. Ngaøy mai toâi seõ ñaùp chuyeán bay sôùm nhaát ñeå trôû veà”.
Trong khi ñoù, nhaân vieân thöù hai laïi phaán khôûi baùo caùo: “Thöa ngaøi! Nôi naøy seõ laø thò tröôøng ñaày tieàm
naêng maø chuùng ta caàn phaûi sôùm khai thaùc vì ngöôøi daân ôû ñaây thaäm chí coøn khoâng bieát giaøy laø gì. Chuùng ta
neân gaáp ruùt xaây döïng moät nhaø maùy ôû ñaây vaø toâi tin raèng chaéc chaén chuùng ta seõ thaønh coâng!”.
Coù leõ khoâng caàn noùi thì baïn cuõng nhaän ra thaùi ñoä tích cöïc vaø laïc quan coù theå taïo neân söï khaùc bieät
nhö theá naøo!

Ñöøng tieân ñoaùn nhöõng ñieàu chöa ñeán
Moät ngöôøi meï ñaõ heát söùc lo laéng khi coâ con gaùi cuûa baø veà nhaø muoän. Baø nghó ñeán nhöõng tình huoáng
xaáu coù theå xaûy ñeán vôùi coâ con gaùi beù boûng cuûa mình. Sau nhieàu giôø chôø ñôïi trong lo laéng, 9 giôø toái, baø
quyeát ñònh goïi ñieän ñeán caùc beänh vieän trong thaønh phoá ñeå kieåm tra xem lieäu con gaùi baø coù nhaäp vieän ôû ñaáy
hay khoâng. Vaø khi baø chuaån bò nhaác maùy goïi cho caûnh saùt thì con gaùi baø hôùn hôû böôùc vaøo nhaø, mieäng ngaân
nga moät ñieäu nhaïc quen thuoäc. Coâ beù khoâng bieát raèng vieäc trôû veà cuûa mình ñaõ giuùp meï truùt boû ñöôïc caûm
giaùc naëng neà trong loøng suoát nhieàu giôø qua.
Sau khi traán tónh, baø hoûi con gaùi:
– Con ñaõ ôû ñaâu suoát töø chieàu ñeán giôø vaäy? Con coù bieát laø meï ñaõ lo laéng nhö theá naøo trong suoát maáy
tieáng vöøa qua khoâng?
Vaãn moät thaùi ñoä phaán khôûi vaø haân hoan nhö khi böôùc vaøo nhaø, coâ con gaùi töôi cöôøi ñaùp:
– OÂi meï! Sao meï laïi quan troïng hoùa vaán ñeà nhö vaäy? Con chæ tình côø gaëp laïi coâ baïn hoïc cuõ Leela vaø
chuùng con ñaõ cuøng nhau oân laïi kyû nieäm ngaøy tröôùc maø ñeán queân caû thôøi gian thoâi maø. Meï xem naøy, giôø con
ñaõ veà nhaø roài maø!
Treân thöïc teá, vieäc tieân lieäu tröôùc nhöõng raéc roái chöa xaûy ra thöôøng chæ mang ñeán cho chuùng ta nhöõng
lo laéng khoâng caàn thieát. Trong tieáng Anglo-Saxon, töø “lo laéng” coù nghóa laø “coù haïi” vaø “soùi”. Tuy raèng moät
chuùt lo laéng coù theå giuùp ta ñeà cao caûnh giaùc vaø chuaån bò tinh thaàn cho nhöõng ñieàu khoâng hay, nhöng vieäc lo
laéng thaùi quaù thöôøng gioáng nhö moät con soùi hung haõn, khoâng ngöøng caáu xeù taâm trí chuùng ta.
Moät caâu chuyeän coå tích keå raèng moät thieân thaàn ñang daïo treân ñöôøng thì nhìn thaáy moät ngöôøi ñaøn oâng
ñang mang treân löng chieác tuùi raát naëng. Thieân thaàn böôùc veà phía ngöôøi ñaøn oâng, caát tieáng hoûi thaêm:
– Naøy anh baïn! Anh ñang mang vaät gì treân löng theá?
Ngöôøi ñaøn oâng thôû daøi ngao ngaùn:
– Toâi ñang mang nhöõng lo laéng cuûa toâi! Ñaây quaû laø moät gaùnh naëng khuûng khieáp!
– Anh coù theå ñaët chieác tuùi xuoáng ñeå toâi nhìn thaáy nhöõng lo laéng cuûa anh ñöôïc khoâng? – Thieân thaàn
ñeà nghò.
Ngöôøi ñaøn oâng ñaët chieác tuùi xuoáng; thieân thaàn nhìn vaøo nhöng chaúng thaáy gì caû: Ñoù chæ laø moät chieác
tuùi troáng roãng!
Treân thöïc teá, ngöôøi ñaøn oâng aáy ñang nhoïc loøng vôùi hai noãi lo lôùn: lo cho nhöõng gì ñaõ xaûy ra ngaøy
hoâm qua vaø nhöõng gì seõ xaûy ñeán vaøo ngaøy mai!
Thieân thaàn nhìn ngöôøi ñaøn oâng, khuyeân:
– Anh chaúng coù noãi lo laéng naøo caû. Vì theá, haõy quaúng chieác tuùi aáy ñi.
Caâu chuyeän naøy giuùp toâi nhôù ñeán caâu chaâm ngoân sau: “Neáu baïn gaëp raéc roái, caùch toát nhaát ñeå nhaän
theâm söï lo laéng laø nhaân noù leân”.

Traùi tim toâi ñaõ ñeán ñoù tröôùc!
Ngöôøi ñaøn oâng noï quyeát ñònh thöïc hieän moät chuyeán haønh höông ñeán moät ngoâi ñeàn treân ñænh
Himalaya vaøo muøa ñoâng. Baát chaáp thôøi tieát laïnh giaù, oâng vaãn kieân trì thöïc hieän chuyeán ñi cuûa mình.
Treân ñöôøng ñi, oâng gaëp moät ngöôøi khaùch boä haønh khaùc. Hai ngöôøi vöøa ñi vöøa troø chuyeän. Sau khi
nghe muïc ñích chuyeán ñi cuûa oâng, ngöôøi kia can ngaên:
– Anh baïn ôi! Laøm sao anh coù theå ñeán ñöôïc ngoâi ñeàn aáy trong thôøi tieát giaù laïnh nhö theá naøy?
Ngöôøi haønh höông nhìn ngöôøi boä haønh roài vui veû traû lôøi:
– Khoâng sao ñaâu anh baïn aï! Toâi seõ ñeán ñöôïc ñoù raát deã daøng vì traùi tim toâi ñaõ ñeán ñoù tröôùc roài!
Beân trong moãi ngöôøi ñeàu aån chöùa moät söùc maïnh khoång loà coù theå giuùp chuùng ta vöôït qua moïi trôû ngaïi
vaø vöôn tôùi thaønh coâng. Vaø ñieàu ta caàn laøm ñeå duy trì nguoàn söùc maïnh to lôùn aáy laø phaûi tin vaøo chính mình.

Khoâng hoài aâm!
Moät ngaøy noï, coù moät ngöôøi ñaøn oâng luoáng tuoåi ñeán gaëp toâi vôùi thaùi ñoä giaän döõ. OÂng hoûi toâi baèng
gioïng gay gaét:
– Taïi sao toâi ñaõ vieát cho oâng raát nhieàu thö maø oâng laïi khoâng hoài aâm cho toâi laáy moät laù! Theá laø theá
naøo?
Toâi heát söùc ngaïc nhieân tröôùc lôøi keát toäi cuûa oâng vì toâi luoân coá gaéng hoài aâm cho taát caû thö töø maø toâi
nhaän ñöôïc. Vì theá, toâi ñaõ traû lôøi raèng toâi khoâng nhaän ñöôïc baát cöù laù thö naøo cuûa oâng caû.
– Roõ raøng toâi ñaõ göûi cho oâng taát caû laø naêm laù thö. – Ngöôøi ñaøn oâng khaúng ñònh.
Theá roài cuoái cuøng, moïi chuyeän cuõng ñöôïc laøm saùng toû. Coâ con gaùi cuûa oâng cho toâi bieát laø oâng ñaõ
vieát cho toâi naêm laù thö nhöng laïi khoâng göûi ñi baát kyø laù naøo.
Ñoâi khi, nhöõng lôøi caàu nguyeän cuûa chuùng ta cuõng gioáng nhö nhöõng laù thö khoâng bao giôø ñöôïc göûi aáy.
Vaø vì khoâng ñöôïc göûi ñi neân chuùng cuõng khoâng bao giôø ñöôïc hoài aâm. Theá nhöng, baïn ñöøng voäi thaát voïng vì
moät khi nhöõng lôøi caàu nguyeän cuûa baïn ñöôïc göûi ñeán ñuùng nôi vaø xuaát phaùt töø traùi tim cuûa baïn thì nhaát ñònh
noù seõ ñöôïc hoài aâm. Tuy nhieân, trong nhieàu tröôøng hôïp, lôøi caàu nguyeän cuûa baïn seõ khoâng nhaän ñöôïc hoài ñaùp
neáu noù quaù loá bòch vaø voâ lyù.
Caùch ñaây vaøi naêm, toâi ñaõ nhaän ñöôïc moät laù thö töø moät ngöôøi xa laï. Noäi dung laù thö nhö sau: “Toâi ñaõ
ñöôïc nghe keå veà nhöõng hoaït ñoäng töø thieän cuûa hoäi Sadhu Vaswani vaø toâi thaät söï mong muoán nhaän ñöôïc söï
giuùp ñôõ cuûa caùc ngaøi. Xin haõy göûi cho toâi möôøi trieäu rupee. Toâi hieän raát caàn soá tieàn naøy”.
Thaät laø moät lôøi ñeà nghò heát söùc voâ lyù vaø khieám nhaõ! Vaø trong tröôøng hôïp naøy, haún baïn cuõng bieát
chuùng toâi ñaõ laøm gì vôùi noù, phaûi khoâng?

Tin töôûng vaø Gaët haùi
Walter Davis laø moät vaän ñoäng vieân vó ñaïi cuûa Hoa Kyø vaø anh ñaõ ñaït ñöôïc moïi thöù nhôø vaøo loøng tin
cuûa mình.
Khi coøn beù, Davis maéc phaûi moät caên beänh hieåm ngheøo vaø caùc baùc só döï ñoaùn anh seõ khoâng theå ñi laïi
ñöôïc nöõa. Nhöng roài vôùi tình yeâu thöông voâ bôø beán vaø söï chaêm soùc taän tuïy cuûa meï, anh laïi coù theå böôùc ñi
baèng chính ñoâi chaân cuûa mình. Khi baét ñaàu taäp ñi trôû laïi, Davis nhìn thaáy moät caäu beù ñang chôi nhaûy cao vaø
anh ñaõ töï nhuû: “Nhaát ñònh mình seõ laøm ñöôïc ñieàu naøy vaøo moät ngaøy naøo ñoù!”.
Theá laø töø ñaáy, Davis baét ñaàu chaêm chæ luyeän taäp moãi ngaøy. Duø ñaõ böôùc ñi khaù vöõng nhöng ñoâi chaân
cuûa Davis vaãn coøn raát yeáu neân anh chöa theå nghó ñeán vieäc ñöôïc thi ñaáu trong nhöõng cuoäc thi nghieâm tuùc.
Theá nhöng, khoâng naûn chí, Davis vaãn tieáp tuïc noã löïc taäp luyeän ñeå ñoâi chaân mình ngaøy caøng trôû neân maïnh
meõ vaø nhanh nheïn hôn. Vaø khi laäp gia ñình, anh may maén cöôùi ñöôïc moät ngöôøi vôï raát thaáu hieåu vaø caûm
thoâng vôùi nguyeän voïng cuûa anh. Vôï anh töøng noùi vôùi anh raèng:
– Walter! Neáu chæ luyeän taäp moãi söùc maïnh cho ñoâi chaân thoâi thì chöa ñuû, anh caàn phaûi coá gaéng ñeå
coù ñöôïc söùc maïnh tinh thaàn thì môùi ñaït ñöôïc thaønh coâng nhö anh mong muoán!
Sau ñoù, coâ noùi vôùi anh veà “söùc maïnh cuûa nieàm tin” vaø coâ cho raèng ñieàu ñoù seõ mang ñeán cho ñoâi
chaân cuûa anh nguoàn söùc maïnh to lôùn hôn.
Vaø quaû thaät, “söùc maïnh cuûa nieàm tin” ñaõ ñöa Walter Davis ñeán vôùi thaønh coâng röïc rôõ sau ñoù: Anh ñaõ
laäp kyû luïc theá giôùi ôû noäi dung nhaûy cao khi tham döï giaûi ñieàn kinh theá giôùi. Davis ñaõ laøm neân ñieàu kyø dieäu
töø chính ñoâi chaân maø nhieàu ngöôøi ñaõ töøng e ngaïi seõ khoâng bao giôø ñöùng vöõng ñöôïc! Coù theå thaáy, nieàm tin
chính laø söùc maïnh – vaø Walter Davis ñaõ ñaït ñöôïc ñieàu anh mong muoán baèng nieàm tin tuyeät ñoái cuûa mình.

Haõy bieát tha thöù ñeå bình an
Trong Theá chieán thöù II, coù hai quaân nhaân ngöôøi Myõ, voán laø tuø binh cuûa quaân ñoäi Nhaät Baûn, may maén
ñöôïc soáng soùt vaø trôû veà vôùi gia ñình thaân yeâu cuûa mình. Sau 50 naêm, hoï gaëp laïi nhau trong moät cuoäc hoïp
maët cuûa caùc cöïu chieán binh. Khi troø chuyeän vôùi nhau, moät ngöôøi ñaõ hoûi ngöôøi kia:
– OÂng coù tha thöù cho nhöõng ngöôøi ñaõ caàm tuø oâng khoâng?
– Khoâng, toâi seõ khoâng bao giôø tha thöù cho hoï! – Ngöôøi kia noùi, gioïng töùc giaän.
– Theá thì oâng vaãn ñang laø ngöôøi bò caàm tuø. – Ngöôøi thöù nhaát nheï nhaøng noùi.
Trong quyeån Kinh Phaùp Cuù (Dhammapada), Phaät daïy raèng::
Ta laø keát quaû cuûa nhöõng gì ta nghó
Ta hoài sinh vôùi nhöõng suy nghó cuûa chính ta
Vôùi söï nghó suy ta laøm neân theá giôùi.
Noùi vaø laøm vôùi moät trí oùc oâ ueá,
Raéc roái seõ theo ta,
Nhö nhöõng baùnh xe laên theo con boø.
Ta laø keát quaû cuûa nhöõng gì ta nghó.
Ta hoài sinh vôùi nhöõng suy nghó cuûa chính ta.
Vôùi söï nghó suy ta laøm neân theá giôùi.
Noùi vaø laøm vôùi moät trí oùc thuaàn khieát,
Haïnh phuùc seõ theo ta
Nhö chieác boùng chôû che ta, khoâng suy suyeån ñöôïc.

Haõy laøm vieäc vôùi moät nuï cöôøi
Moät nöõ trieäu phuù taät nguyeàn ñaõ haøo phoùng taëng phaàn lôùn taøi saûn cuûa mình cho moät toå chöùc töø thieän.
Moãi khi tham döï caùc cuoäc hoïp maët cuûa toå chöùc töø thieän, baø thöôøng ñöùng ôû beân ngoaøi ñeå tieáp ñoùn taát caû
nhöõng ai böôùc vaøo hoaëc rôøi khoûi hoäi tröôøng.
Moät ngaøy kia, sau khi tham quan hoäi tröôøng, moät vò khaùch ñaõ ñeán hoûi chuyeän baø:
– Coâng vieäc cuûa baø laø gì trong soá nhöõng coâng vieäc tuyeät vôøi ñang dieãn ra ôû ñaây?
Vò nöõ trieäu phuù nheï nhaøng ñaùp:
– Coâng vieäc cuûa toâi laø cöôøi vôùi taát caû moïi ngöôøi, caû ngöôøi ñi vaøo laãn ngöôøi ñi ra!
– Moät coâng vieäc tuyeät vôøi! – Vò khaùch thoát leân. – Ñoù laø coâng vieäc giaù trò nhaát maø chuùng ta coù theå
laøm ñeå thay ñoåi theá giôùi!

Toâi laø moät phaàn cuûa baïn!
Moät phuï nöõ ngöôøi Anh quyeát ñònh coáng hieán caû ñôøi mình cho caùc hoaït ñoäng nhaân ñaïo vaø coâ ñaõ choïn
Nam Phi laøm ñieåm baét ñaàu cho nhöõng döï ñònh cuûa mình. Ngaøy ñaàu tieân, coâ mang theo moät gioû quaø raát lôùn –
naøo laø baùnh keïo, aùo quaàn, buùp beâ, troø chôi ñieän töû vaø nhieàu vaät duïng khaùc – ñeå taëng cho caùc treû em ôû moät
thò traán ngheøo noï. Theá nhöng, ñieàu maø coâ khoâng bao giôø nghó ñeán ñaõ baát ngôø xaûy ra: khoâng moät ñöùa treû naøo
daùm ñeán gaàn coâ, cho duø chuùng nhìn nhöõng moùn quaø xinh xaén aáy moät caùch theøm thuoàng. Coâ caøng tieán ñeán
gaàn, chuùng caøng chaïy xa coâ.
Sau nhieàu ngaøy suy nghó, cuoái cuøng coâ ñaõ phaùt hieän ra raèng chính maøu da cuûa coâ ñaõ ngaên caùch coâ
vôùi boïn treû. Kyø thöïc, nhöõng ñöùa treû e sôï coâ bôûi vì coâ laø ngöôøi da traéng vaø chuùng laø ngöôøi da ñen.
Theá roài coâ chôït naûy ra moät yù töôûng taùo baïo. Vaøo hoâm sau, coâ ñaõ trang ñieåm thaät saäm maøu ñeå troâng
gioáng nhö moät phuï nöõ da maøu vaø tieáp tuïc ñeán khu nhaø oå chuoät aáy. Khoâng ngoaøi döï ñoaùn, nhöõng ñöùa treû lieàn
chaïy ñeán vaây quanh coâ vaø tranh nhau ñoøi quaø: “Coâ ôi, cho chaùu buùp beâ vôùi!”; “Coâ ôi, coâ coù theå cho quaû
boùng ñoù ñöôïc khoâng?”; “Cho chaùu xin moät ít keïo soâcoâla nheù?”… Hoâm ñoù, coâ baät khoùc trong nieàm haïnh phuùc
voâ bôø.
Neáu baïn coù yù nguyeän phuïc vuï cho nhöõng ngöôøi khoâng cuøng vaên hoùa, chuûng toäc vôùi mình thì haõy coá
trôû thaønh moät phaàn cuûa hoï. Roài pheùp maøu seõ xaûy ñeán!

Nhöõng con oác seân trong ñôøi
Moät con thieân nga xinh ñeïp ñaùp xuoáng moät con suoái. Noù ñöa maét quan saùt xung quanh vaø nhìn thaáy
moät con seáu ñang loäi ôû choã nöôùc noâng gaàn baõi buøn ñeå tìm oác seân.
Cuõng luùc ñoù, Seáu nhìn veà phía Thieân nga vaø hoûi:
– Baïn töø ñaâu ñeán vaäy? Toâi chöa bao giôø thaáy baïn ôû nôi naøy caû!
Thieân nga ñaùp lôøi, gioïng kieâu haõnh:
– Toâi ñeán töø Thieân ñöôøng.
– Vaäy Thieân ñöôøng ôû ñaâu? – Seáu hoûi thaêm nhöng maét vaãn khoâng rôøi khoûi vuõng buøn.
– Baïn chöa bao giôø nghe noùi ñeán Thieân ñöôøng yeân bình vaø xinh ñeïp ôû taän treân trôøi cao kia aø? –
Thieân nga ngaïc nhieân hoûi.
– Chöa! Chöa bao giôø! – Seáu ung dung. – Cuoäc soáng cuûa toâi raát baän roän ôû ñaây. Doøng suoái naøy moãi
naêm laïi ñuïc hôn nhöng khoâng bao giôø thieáu nhöõng con oác seân beùo ngaäy. Theá neân toâi laáy ñaâu thôøi gian ñeå
nghó veà moät vuøng ñaát xa xoâi khaùc chöù?
Thieân nga tieáp tuïc cuoäc noùi chuyeän baèng caùch ca ngôïi Thieân ñöôøng cuûa mình vôùi nhöõng töø hoa myõ –
naøo laø nhöõng caùnh coång coù ñính ngoïc trai ñöôïc goïi laø Ngoïc Moân, nhöõng con ñöôøng daùt vaøng vaø nhöõng doøng
soâng laáp laùnh nhö pha leâ.
– Theá coù con oác seân naøo trong nhöõng doøng soâng xinh ñeïp aáy khoâng? – Seáu thaûn nhieân caét ngang
doøng caûm xuùc cuûa Thieân nga.
– Dó nhieân laø khoâng roài! – Thieân nga khoù chòu ñaùp.
– Neáu theá thì baïn haõy cöù giöõ laáy Thieân ñöôøng cho rieâng mình ñi! Toâi khoâng theå soáng ôû nôi maø
khoâng coù oác seân! – Seáu tuyeân boá trong luùc loäi doïc theo bôø soâng nhaày nhuïa ñeå tìm theâm thöùc aên.
Thöïc teá, raát nhieàu ngöôøi trong chuùng ta cuõng gioáng nhö con Seáu trong caâu chuyeän treân. Chuùng ta
luoân bò aùm aûnh bôûi “nhöõng con oác seân”, maø chính xaùc laø nhöõng nieàm vui thích chæ thoaùng qua trong theá giôùi
roäng lôùn naøy maø phôùt lôø ñi Thieân ñöôøng cuøng nhöõng taëng phaåm cuûa noù. Theá nhöng, ñieàu baïn caàn ghi nhôù laø
trong cuoäc soáng, neáu baïn khoâng möu caàu nhöõng ñieàu cao hôn thöïc taïi thì baïn seõ khoâng theå naøo ñeán ñöôïc
Thieân ñöôøng.

Toa thuoác dieäu kyø
Oliver Goldsmith, nhaø vaên ngöôøi Anh, ñöôïc nhieàu ngöôøi toân vinh nhö moät baùc só thöïc thuï duø oâng
khoâng bieát tyù gì veà y thuaät. Chuyeän keå raèng moät ngaøy noï, coù moät baø laõo ñeán tìm Goldsmith ñeå caàu xin söï
giuùp ñôõ cuûa oâng. Baø noùi vôùi oâng trong nöôùc maét:
– Thöa ngaøi, choàng toâi ñang oám raát naëng nhöng khoâng baùc só naøo chòu ñeán khaùm cho oâng aáy vì
chuùng toâi khoâng coù tieàn. Xin ngaøi haõy ruû loøng thöông ñeán khaùm cho ngöôøi choàng toäi nghieäp cuûa toâi.
Khoâng heà do döï, Goldsmith lieàn ñi theo baø laõo veà nhaø baø. Nhìn ngoâi nhaø laïnh leõo vaø troáng hoaùc cuûa
baø cuï, oâng khoâng khoûi chaïnh loøng. Choàng baø laõo ñang naèm treân giöôøng; gaày goø vaø yeáu ôùt. Goldsmith nhìn
quanh nhaø: Khoâng coù moät ngoïn löûa naøo trong loø söôûi duø trôøi ñang giöõa muøa ñoâng reùt buoát.
Sau vaøi lôøi trao ñoåi vôùi ñoâi vôï choàng giaø, Goldsmith quay sang noùi vôùi baø laõo:
– Toâi seõ göûi cho baø moät ít thuoác. Baø nhôù cho beänh nhaân uoáng theo chæ daãn trong toa thuoác cuûa toâi
nheù.
Noùi ñoaïn, oâng mau choùng trôû veà nhaø vaø boû 10 ñoàng ghine vaøo hoäp thuoác. Sau ñoù, oâng daùn toa thuoác
leân chieác hoäp vôùi noäi dung: “Duøng moãi ngaøy moät ñoàng ñeå mua thöùc aên, söõa vaø than. Haõy kieân nhaãn vaø hy
voïng”.
“Toa thuoác” ñaëc bieät aáy ñaõ laøm neân ñieàu kyø ñieäu cho ñoâi vôï choàng giaø, nhöõng ngöôøi ñaõ vaø ñang chòu
ñöïng khoå ñau vì ñoùi ngheøo vaø coâ ñoäc. Chính nhöõng ñoàng tieàn ñaày tình nghóa kia ñaõ cöùu soáng hoï vaø nhieàu
naêm sau ñoù, hoï ñeàu khoâng queân gheù thaêm vò “baùc só” toát buïng ñeå toû loøng bieát ôn ñoái vôùi oâng.

Chuùa vaø oâng laõo ñoùng giaøy löông thieän
Nhaø vaên Tolstoy coù moät truyeän ngaén raát xuùc ñoäng vieát veà moät ngöôøi thôï ñoùng giaøy giaø caû nhöng raát
suøng ñaïo. Moät ñeâm noï, oâng naèm mô thaáy Chuùa Jesu baûo seõ ñeán thaêm oâng. Theá laø ngaøy hoâm sau, oâng quyeát
ñònh khoâng laøm vieäc maø chæ ngoài beân cöûa soå ñeå tìm kieám Chuùa trong doøng ngöôøi qua laïi. Theá roài oâng nhìn
thaáy moät phuï nöõ ñang beá ñöùa con nhoû cuûa mình ñi veà phía oâng vôùi veû maët tuyeät voïng. OÂng môøi hoï vaøo nhaø,
mang thöùc aên ñeán cho hoï vaø coá gaéng giuùp ñôõ hoï vôùi taát caû khaû naêng cuûa mình.
Sau ñoù, oâng nhìn thaáy moät ngöôøi ñaøn oâng ñang run caàm caäp trong caùi giaù laïnh cuûa muøa ñoâng ñeå doïn
ñoáng tuyeát cao ngaát giöõa ñöôøng. Moät laàn nöõa, ngöôøi thôï ñoùng giaøy laïi môøi ngöôøi ñaøn oâng aáy vaøo nhaø vaø
chia seû vôùi oâng aáy böõa aên cuûa mình.
Ngöôøi thôï ñoùng giaøy toát buïng tieáp tuïc ngoài ñôïi Chuùa maõi cho ñeán nöûa ñeâm nhöng vaãn khoâng gaëp
ñöôïc Ngaøi. Thaát voïng vaø kieät söùc, oâng quyeát ñònh ñi nguû. Vaø theo thoùi quen, oâng môû Kinh thaùnh ra ñoïc vaø
ñaõ nhìn thaáy doøng chöõ: “Baát cöù con laøm ñieàu gì cho nhöõng ngöôøi nhoû beù nhaát thì thaät söï laø con ñang laøm ñieàu
ñoù cho Ta”.
Ñoïc ñeán ñaáy, ngöôøi thôï ñoùng giaøy mæm cöôøi vì oâng nhaän ra raèng Chuùa thaät söï ñaõ ñeán thaêm oâng –
khoâng phaûi moät laàn maø laø raát nhieàu laàn trong ngaøy vaø trong boä daïng cuûa nhöõng ngöôøi ngheøo khoù maø oâng ñaõ
giuùp ñôõ.

Khoâng thích hôïp
Khi coøn laø Toång thoáng, McKinley(3) ñaõ phaûi ñoái maët vôùi moät quyeát ñònh khoù khaên khi phaûi löïa choïn
hai ngöôøi ngang taøi ngang söùc vaøo vò trí ñaïi söù Hoa kyø ôû moät quoác gia khaùc. Taát nhieân cuoái cuøng oâng cuõng
ñaõ ñöa ra quyeát ñònh cuûa mình, nhöng ñieàu ñaëc bieät laø quyeát ñònh aáy khoâng xuaát phaùt töø naêng löïc hay thaâm
nieân cuûa hai öùng vieân maø ñeán töø moät söï vieäc maø oâng tình côø ñöôïc chöùng kieán caùch ñaáy nhieàu naêm.
Luùc baáy giôø, Mckinley coøn laø thaønh vieân cuûa Haï vieän. Moät ñeâm noï, oâng baét xe ñieän veà nhaø vaø choïn
cho mình moät chieác gheá troáng ôû baêng sau. Moät luùc sau, moät ngöôøi phuï nöõ böôùc leân xe vôùi moät tuùi ñoà raát
naëng. Coâ ñi doïc loái ñi ñeå tìm choã ngoài nhöng treân xe khoâng coøn chieác gheá troáng naøo. Cuoái cuøng, coâ ñaønh
phaûi ñöùng gaàn cöûa ra vaøo vôùi chieác tuùi quaù naëng vaø khoâng ngöøng chao ñaûo giöõa loái ñi.
Theá roài McKinley nhìn thaáy ngöôøi ñaøn oâng ngoài caïnh coâ gaùi ñoät nhieân naâng tôø baùo ñang ñoïc leân
ngang taàm maét ñeå khoâng phaûi thaáy nhöõng gì ñang dieãn ra tröôùc maët. Ngay laäp töùc, Mckinley ñeán choã coâ
gaùi, xaùch chieác tuùi vaø ñeà nghò coâ ngoài vaøo choã cuûa mình. Ñieàu ñaùng noùi laø ngöôøi ñaøn oâng ñaõ traùnh nhìn coâ
gaùi ban naõy chính laø moät trong hai öùng cöû vieân cho vò trí Ñaïi söù Hoa Kyø sau naøy. OÂng aáy ñaõ bò Mckinley
loaïi vì haønh ñoäng ñaùng traùch cuûa ngaøy ñoù.
Coù theå thaáy, chæ vôùi moät haønh ñoäng ích kyû töôûng chöøng raát nhoû beù, ngöôøi ñaøn oâng ñoù ñaõ töï töôùc ñi cô
hoäi ngaøn vaøng cho vieäc phaùt trieån söï nghieäp cuûa mình.

(3)William McKinley, Jr (1843 - 1901): Toång thoáng thöù 25 cuûa Myõ.

Loøng “töø taâm” giaû taïo
Ngöôøi ñaøn oâng noï tuyeân boá seõ phaân phaùt thöùc aên cho nhöõng ngöôøi ngheøo ôû khu oå chuoät trong thaønh
phoá. Nghe vaäy, ngay töø saùng sôùm, raát nhieàu ngöôøi ñaõ ñeán xeáp haøng chôø ñôïi. Moät laùt sau, thöùc aên ñöôïc
mang ra tröôùc söï phaán khôûi cuûa ñaùm ñoâng. Theá nhöng, ngöôøi ñaøn oâng kia vaãn chöa cho buoåi phaùt thöùc aên
töø thieän baét ñaàu. 30 phuùt, roài 1 giôø troâi qua maø moïi thöù vaãn chaúng coù gì thay ñoåi. Thaát voïng, hoï gaøo leân:
– Taïi sao chuùng toâi khoâng ñöôïc nhaän thöùc aên nhö oâng ñaõ höùa?
Buoàn thay, caâu traû lôøi hoï nhaän ñöôïc laïi laø:
– Bôûi vì caùc phoùng vieân vaãn chöa ñeán!
Ñeán ñaây, coù leõ ai cuõng hieåu raèng muïc ñích phaùt chaån cuûa vò “maïnh thöôøng quaân” kia thaät ra chæ laø
ñeå ñöôïc noåi tieáng vaø ca tuïng. Vì leõ ñoù, oâng ta ñaõ khoâng baét ñaàu buoåi phaùt chaån “töø taâm” giaû taïo cuûa mình
cho ñeán khi caùc phoùng vieân ñeán vaø ñöa tin veà oâng.

Thöôïng ñeá ñang quan saùt baïn
Moät caäu beù ñeán thaêm baø cuûa mình vaø nhìn thaáy böùc chaân dung raát lôùn veà moät vò thaàn vôùi doøng chöõ
beân döôùi: Thöôïng ñeá ñang quan saùt baïn. Sau khi nhìn thaáy haøng chöõ aáy, caäu beù ñoät nhieân im laëng moät caùch
khaùc thöôøng vaø maét vaãn khoâng rôøi khoûi böùc tranh. Thaáy vaäy, ngöôøi baø lieàn hoûi:
– Chuyeän gì xaûy ra vôùi chaùu vaäy?
Caäu beù traû lôøi, gioïng e deø:
– Chaùu phaûi ngoan vaø cö xöû ñuùng möïc ôû ñaây vì Thöôïng ñeá ñang quan saùt chaùu vaø Ngöôøi seõ phaït
chaùu neáu chaùu nghòch.
Ngöôøi baø baät cöôøi tröôùc caâu traû lôøi ngaây thô cuûa chaùu. Baø traán an caäu beù:
– Khoâng phaûi nhö vaäy ñaâu chaùu aø! Thöôïng ñeá quan saùt chaùu moïi luùc moïi nôi bôûi vì Ngöôøi yeâu chaùu
nhieàu ñeán noãi khoâng theå rôøi maét khoûi chaùu!
Coù theå noùi, ñaây chính laø moät trong nhöõng caùch thöùc höõu hieäu nhaát coù theå giuùp chuùng ta nuoâi döôõng
suy nghó vaø caûm xuùc tích cöïc. Toâi vaãn thöôøng caàu nguyeän:
Traùi tim con laø ngoâi nhaø nhoû nhaén
Xin Thöôïng Ñeá haõy môû roäng noù ñeå con ñoùn tieáp Ngöôøi!
Traùi tim con laø ngoâi nhaø tan vôõ
Xin Ngöôøi haõy haøn gaén noù ñeå noù xöùng ñaùng vôùi Ngöôøi!
Traùi tim con laø ngoâi nhaø oâ ueá
Xin Ngöôøi haõy khieán noù traéng saïch hôn tuyeát!
Ñeå khao khaùt saâu thaúm nhaát trong con ñöôïc hoaøn thaønh
Khi Ngöôøi tôùi truù nguï trong ngoâi nhaø cuûa traùi tim con
Maõi maõi vaø maõi maõi veà sau
Vaø roài con seõ soáng, seõ ñi
Vaø laøm nhöõng coâng vieäc haøng ngaøy vôùi söï hieän dieän raïng rôõ cuûa Ngöôøi, oâi Thöôïng Ñeá!

Söï khieâm nhöôøng ñaùng kính
Baùc só Charles Mayo ñöôïc bieát ñeán vôùi vai troø laø ngöôøi saùng laäp ra Beänh vieän Mayo uy tín treân toaøn
theá giôùi. Theá nhöng, oâng coøn ñöôïc ngöôøi ñôøi ca tuïng bôûi caùch ñoái ñaõi heát söùc töû teá cuûa oâng vôùi baïn beø. Moät
laàn, oâng môøi moät ngöôøi baïn ñeán nhaø mình chôi. Khi nghæ laïi qua ñeâm, ngöôøi baïn kia ñaõ ñaët ñoâi giaøy tröôùc
cöûa phoøng vôùi hy voïng ngöôøi haàu naøo ñoù seõ ñaùnh giaøy giuøm oâng.
Toái hoâm ñoù, sau khi baïn ñi nghæ, Charles Mayo daïo quanh nhaø vaø nhìn thaáy ñoâi giaøy beân ngoaøi
phoøng cuûa ngöôøi baïn. OÂng beøn ñi laáy duïng cuï vaø töï lau chuøi chuùng maø khoâng goïi baát kyø ngöôøi phuïc vuï naøo.
Saùng hoâm sau, ngöôøi baïn kia thöùc daäy môû cöûa phoøng vaø hoaøn toaøn haøi loøng vôùi ñoâi giaøy saùng boùng
tröôùc cöûa. OÂng aáy ñaõ khoâng bieát raèng chính ngöôøi baïn hieáu khaùch vaø toát buïng cuûa mình ñaõ laøm moät vieäc
maø lyù ra chæ daønh cho nhöõng ngöôøi haàu.
Ñeå coù theå cö xöû khieâm nhöôøng nhö baùc só Mayo, chuùng ta phaûi bieát gaït boû caùi toâi cuûa mình. Taát
nhieân, chuùng ta seõ khoâng theå laøm ñöôïc ñieàu ñoù moät khi chöa bieát soáng cao thöôïng vaø vò tha. Chaéc chaén laø
vieäc töø boû caùi toâi cuûa mình laø ñieàu hoaøn toaøn khoâng deã daøng. Theá nhöng, chuùng ta caàn yù thöùc ñöôïc raèng khi
con ngöôøi cuøng toàn taïi bình ñaúng vôùi nhau treân theá giôùi naøy thì khoâng moät coâng vieäc naøo laø thaáp heøn vaø neáu
ngöôøi khaùc laøm ñöôïc thì chuùng ta cuõng laøm ñöôïc.

Khoâng daønh cho toâi!
Moät ngaøy noï, töôùng Robert Lee(4) cuøng caùc só quan vaø binh lính cuûa mình ñaùp taøu hoûa ñi ñeán doanh
traïi khaùc. Khi taøu döøng laïi ñoùn khaùch ôû moät ga nhoû thì coù moät phuï nöõ gaày guoäc vaø ngheøo khoå böôùc leân taøu
tröôùc aùnh maét e deø cuûa nhieàu ngöôøi. Baø ñöa maét tìm kieám choã ngoài nhöng voâ voïng vì toa taøu ñaõ chaät ních
ngöôøi. Töôùng Lee chôø ñôïi phaûn öùng cuûa caùc binh lính cuûa mình vaø oâng heát söùc thaát voïng khi khoâng ai chòu
nhöôøng gheá cuûa hoï cho ngöôøi phuï nöõ toäi nghieäp kia.
Khi baø böôùc ñeán gaàn, ngay laäp töùc, töôùng Lee ñöùng daäy nhöôøng chieác gheá cuûa mình cho baø tr...