ACH

TỦ SÁ CH TRI THỨC BÁCH KHOA PHỔ THÔNG

NGUYỄN THANH HÀ (Biên soạn)

C am nang

THựC PHẨM
HƠP. KY

CẨM NANG
THỰC PHẨM

JÍỢP, K!Lj

Biên mục trên xuãt bán phấm cùa Thư viện Quốc gia Việt Nam
Nguyễn Thanh Hà
Cẩm nang thực phẩm hựp, kỵ / Nguyễn Thanh Hà b.s.
H. : Từ diển Bách khoa, 2011.- .tSdtr. : báng ; 20cm
Phụ lục: tr. 256-352. - Thư mục: tr. 353
ISBN9786049()04()1S
1. Thực phẩm 2. Sức khoé 3. Thức ãn 4. Sử dụng
613 .2 -d c l4
TBBO()35p-CIP

TS. NGUYỄN THANH HÀ
(Biên soạn)

Cẩm nanâ thực Phẩm

inỢp, cỵ

NHÀ XUẤT BẢN Từ ĐIỂN BÁCH KHOA

'/ n ó i ( t ầ u
Ăn là m ột trong những nhu câu thiết y ếu đâu
tiên đ ể giúp con người có th ể duy trì được cuộc
sông và giữ gìn sức khỏe. Ngày nay, cùng với mức
thu nhập ngày m ột nâng cao, cuộc sống ngày càng
được cải thiện, con người ta càng có điêu kiện chú
ý đến việc ăn uống. Thê nhưng, ăn như thê nào đê
vừa có th ể đáp ứng được nhu câu cuộc sống, vừa
nâng cao được chất lượng cuộc sống, đ ế có th ế
sông khỏe m ạnh và kéo dài tuổi thọ thì lại là một
vấn đê khoa học m à không phổi ai ai cũng đêu biết
được. Đã có không ít người vì thiếu hiểu biết nên
sau khi ăn những thức ăn ngon, bổ, đắt tiên không
những tình trạng sức khỏe không tốt lên mà lại có
ph à m giảm sút, thậm chí bị ngộ độc, bị mắc bệnh...
Đó là do không biết cách ăn uống.
Cuốn sách này được biên soạn dựa trên các sách
vở tài liệu của các chuyên gia dinh dưỡng của Trung
Quốc và th ế giới. Trên cơ sở sự Kỵ và Hợp của các
loại thực phẩm, tập trung vào 3 nội dung chính:

TS. NGUYỄN THANH HẢ {biên soạn)_______________

Một là, sự kết hỢp giữa các thực phẩm khác
nhau sẽ đem lại hiệu quả dinh dưỡng của các
loại thức ăn khác nhau, vì vậy, nên ăn gì, và ăn
như th ế nào.
Hai là, với người bệnh, ăn cái gì, không ăn cái
gì, phản ứng đối với bệnh tậ t sẽ rất khác nhau.
Ba là, đang trong thời gian uống thuốc, nên
ăn như thê nào, không nên ăn như thê nào,
hiệu quả của thuốc cũng sẽ rất khác nhau.
Đây là m ột cuốn sách rấ t có ích, nên có trong
tủ sách của các gia đình hiện đại ngày nay. H y
vọng cuốn sách nhỏ này sẽ m ang đến cho bạn đọc
những kiến thức bổ ích, giúp ích cho việc chăm sóc
sức khỏe bản thân của mỗi người và gia đình.
Người biên soạn
TS. NGUYỄN THANH HÀ

ê / l ương ỉ

S ự HỢP, KỴ ^
GIỮA CÁC LỎẠI THỨC ĂN
I. RAU XANH
0

BẮP C Ả I
HỢP
Lòng đỏ trứng: Vitamin c có trong rau bắp cải
kết hợp cùng vitamin E trong lòng đỏ trứng có
tác dụng chống lão hóa, chống ung thư, liãi thông
mạch máu.
Cá chép: Thường xuyên ăn kết hợp cá chép và
bắp cải chính là hình thức tốt nhất đ ể cung cấp
thêm protein, đường, vitamỉn c cho cơ thể, hơn
nữa có tác dụng trị chứng phù thũng ở phụ nữ
mang thai.
Pho mát: Pho mát và bắp cải đêu có chứa hàm
lượng lớn chất canxi và photpho, nếu ăn kết hợp
hai loại thực phẩm này, thì cơ thể sẽ được tiếp

TS. NGUYỀN THANH HẢ (biên soạn)

nhận rất nhiều chất dinh dưỡng như: acid, photpho
và canxi có tác dụng phòng chống bệnh loãng
xương và chống chuột rút.
•

Thịt nạc: Vitamin c có trong bắp cải kết hợp với
protein trong thịt nạc có tác dụng ngăn ngừa vết
thâm, không để lại sẹo, làm da khỏe đẹp mịn màng,
ngoài ra còn làm giảm sự mệt mỏi.
KỴ

•

Lòng trán g trứng: Kẽm trong lòng trắng trứng
sẽ thúc đẩy quá trình ôxi hóa của vitamin c có
trong rau bắp cải, do đó làm giảm giá trị dinh
dưỡng của bắp cải.

•

Dưa chuột: Chất xúc tác vitamin c chứa trong
dưa chuột làm mất đi vitamin c trong rau bắp cải
khiến cho món ãn không còn giá trị dinh dưỡng.

0 RAU XÀ LÁ C H
HỢP
•

8

Đậu p h ụ: Ăn đậu phụ với xà lách không chỉ
cung cấp thêm nhiều chất dinh dưỡng cho cơ
th ể mà còn cố tác dụng thanh can lợi đảm,
tráng dương bổ thận, tăng thêm độ trắng sáng
cho da, cũng là một trong những thức ăn lí
tưởng của những người đang trong quá trình
giảm cân.

Gẩm,HcuuỊ,tliựCfìliấẬKỈv^, kiỷ.

R ong biển: Trong rau xà lách có chứa rất nhiều
chất sắt, do vậy khi ăn rong hiển với rau xà lách
thì sắt kết hợp với vitamin c có tác dụng hỗ trợ
cơ th ể hấp thụ hiệu quả hơn chất sắt đ ể chuyên
hóa thành máu nuôi cơ thể.
KỴ
•

Tỏi: Những người mắc bệnh cao huyết áp hoặc
mắc bệnh đục thủy tinh thể không nên ăn rau xà
lách lẫn với tỏi, nếu không sẽ khiến bệnh càng
thêm nặng hcfn.

fll RA U DIẾP
HỢP
•

Xương sườn: Xương sườn nấu làm canh chan với
rau diếp vừa giàu chất dinh dưỡng lại vừa có thể
thanh nhiệt, giảm stress, có lợi cho tràng vị.

•

Đậu phụ: Rau diếp có công dụng thanh nhiệt,
giảm stress, bổ tràng ích vị, từ đó dân gian dùng
món canh rau diếp nấu đậu phụ đ ể trị clúữig nóng
trong người.

•

H ạt bo bo: Món cháo ho bo nấu rau diếp có tác
dụng hỗ trợ việc điều trị chíùig tì vị hư tổn, nhiệt
độ cơ th ể tăng cao.
KỴ

•

T h ịt thỏ: Thịt thỏ rất mát, do đó dễ khiến người
ăn bị đi ngoài. Giống như thịt thỏ, rau diếp cũng

TS. NGUYỄN THANH HẢ (hiên soạn)

là một thực phẩm mát, ăn nhiều cũng dễ gặp phải
hiện tượng đi ngoài. Do đó, không nên ăn thịt thỏ
trong khi đang sử dụng món rau diếp.
0 RAU C H Â N VỊT
HỢP
•

Tỏi: Trong rau chân vịt cố chứa nhiều vitamin BI
rất tốt cho cơ thể. Ăn rau chân vị kèm với tỏi vừa
có giá trị dinh dưỡng cao lại vừa có thể giảm
stress, làm đẹp da, và tăng cường sức tập trung
chú ý.

•

Trứng gà: Trong rau chân vịt, hàm lượng chất
canxi cao hơn chất photpho, ngược lại trong
tríờĩg gà, hàm lượng photpho lại cao hơn canxi.
Do đó nếu ăn rau chân vịt cùng trứng gà thì đó
là biện pháp khoa học đ ể cân bằng các chất
dinh dưỡng.

•

Tiết gà: Rau chân vịt và tiết gà đều là những thực
phẩm giàu giá trị dinh dưỡng, vì vậy nếu như ăn
kết hợp rau chân vịt với tiết gà chẳng những có
thể cung cấp lượng dinh dưỡng đáng k ể cho cơ
thể mà còn ích gan, bổ máu.

•

Gan lợn: Gan lợn và rau chân vịt đều rất giàu
hàm lượng folic acid và chất sắt, màỷolỉc acid và
sắt lại là những nguyên liệu chính đ ể hình thành
máu, do đó ăn gan lợn cùng với rau chán vịt là

10

Q ẩfiM aH ẹ,tliực.filiẩtnU cfp., kif.

một trong những biện pháp phòng chống thiểu
máu, và chống tai biến mạch máu não.
KỴ
Đ ậu phụ: Khi ăn đậu phụ cùng rau chân vịt, chất
oxalic acid trong rau chân vịt tác dụng với chất
canxi có trong đậu sẽ ảnh hưởng tới việc hấp thụ
canxi của cơ thể, hơn nữa lại tạo nên kết tủa có
hại cho sức khỏe con người.
Dưa chuột: Trong dưa chuột có chứa chất xúc tác
(chất phân giải) của vitamin c, do vậy khi ăn dưa
chuột với rau chân vịt, chất xúc tác đó làm mất đi
công dụng của vitamin c có trong rau chân vịt.
H ạch đào: Không nên ăn hạch đào với rau chân
vịt bởi như vậy sẽ khiến cơ thể không thể hấp thụ
được chất canxi và sắt, từ đó những chất này sẽ
hình thành sỏi trong cơ thể con người.
Pho m át: Khi ăn pho mát với rau chân vịt, chất
oxalic acid tác dụng với canxi có trong pho mát
hình thành chất calcium oxalate, cản trở quá trình
hấp thụ kẽm của cơ thể khiến cho lượng kẽm
ngưng tụ chuyển hóa sang dạng sỏi ảnh hưởng
nghiêm trọng đến hệ tiêu hóa của cơ thể.
G iấm : Oxalic acid trong rau chân vịt kết hợp với
các acid hữu cơ trong giấm gây cản trở việc hấp
thụ canxi của cơ thể, thậm chí còn có hại cho răng.

11

TS. NGUYỄN THANH HẢ (biên soạn)

0

R A U D ỀN

HỢP

• Đậu phụ:

Đậu phụ ăn với rau dền có tác dụng
thanh nhiệt giải dộc, giải tỏa căng thẳng, tăng
cường sinh lực, lợi gan ích thận, ngoài ra cỏ thể
trị bệnh đau mắt đỏ.

• Trứng gà:

Trứng gà và rau dền đều chứa hàm
lượng lớn protein và chất khoáng, như: sắt, canxi,
photpho, do dó ăn trímg gà với rau dền có tác dụng
làm tăng khả năng miễn dịch của cơ thể con người.

•

Gạo tẻ: Cháo gạo tẻ náu với rau dền có công
dụng thanh nhiệt, trị bệnh kiết lị, là món ăn thích
hợp dành cho người cao ruổi, ăn thư('mg xuyên rất
có lợi cho tì vị và tăng cường thể lực.

KỴ
•

Ba ba: Ba ba mang hàn tính, còn rau dền mang
lượng tính. Vì vậy, nếu chế biến kết hợp thành
một bữa ăn sẽ khiến người ăn chưổng bụng, đồng
thời còn mắc chứng khó tiêu hóa.

0

CẢI C A N H

HỢP
•

12

Đậu phụ: Cải canh nấu với dậu phụ có mùi vị rất
thơm ngon, kích thích khẩu vị, không những có

Q ám HCUtCỷtU ục ỹỉíẩm , Jiọep,, kiỷ

thể thanh nhiệt hạ huyết áp, mà cồn bổ não ích
trí, bổ hư ích khí.
•

Trứng gà: Món trứng gà xáo lẫn cài canh
không những có tác dụng thanh nhiệt, sáng mắt
mà cỏn có th ể chữa chứng đau đầu, nóng gan,
h ổ tì ích vị.

•

Vỏ quả lựu: Vỏ quả lựu vốn là dược liệu trị bệnh
tiêu chảy, do đố khi nấu cải canh cho thêm một
lượng vỏ lựu thích hợp có thể trị được bệnh đau
dạ dày cấp và mãn tính, ngoài ra còn trị dược
bệnh tiêu chảy cấp.

0

CẢI DẦU
HỢP

•

Đậu p h ụ : Khi ăn đậu phụ với cải dầu, chất xơ
kết hợp với protein có tác dụng tăng cường sinh
lực, giảm căng thẳng, thanh nhiệt giải độc, bổ phổi
chống ho.

•

Thịt gà: Món được chế biến từ thịt gà và cải dầu
rất có lợi cho gan, đẹp da, thích hợp đối với những
người mắc bệnh béo phì, huyết áp cao, máu não,
xương khớp thoái hóa.

•

Tôm: Ăn tôm lần với cải dầu có tác dụng thanh
nhiệt giải dộc, cung cấp nhiều vitamin và canxi
cho cơ thể, đồng thời có thể trị nhiều chứng bệnh
như: phù thũng, máu khó đông.
13

TS. NGUYỀN THANH HẢ (biêu soạn)_______________

• Nấm hương:

Ăn nấm hương với cải dầu có tác
dụng chống lão hóa, kích thích tiêu hóa, giảm
lượng mỡ tích tụ, chống táo bón.

•

Dầu vừng: Chất xơ trong cải dầu kết hợp với
vitamin E trong dầu vừng có thể phòng bệnh ung
thư, làm khỏe mắt.

KỴ
•

Hạt nêm: Cải dầu hại dương, hạt nêm lại lợi
dương, do chúng có sự tương phản lẫn nhau như
vậy nên khi kết hợp chế biến món ăn sẽ không
còn giá trị dinh dưỡng, thậm chí là có hại cho
sức khỏe.

•

C à rốt: Cà rốt có chứa chất xúc tác của
vitam in c nên sẽ làm mất đi vitamin c trong
cải dầu, ảnh hưởng tới sự hấp thụ vitamin c của
cơ thể người.

•

Dưa chuột: Chất xúc tác vitamin c có trong
dưa chuột sẽ làm mất đi lượng vitamin c trong
cải dầu khiến cho món ăn không còn giá trị
dinh dưỡng.

•

Mãng: Vitamin c trong cải dầu và những chất
hoạt tính trong măng sẽ phản ứng với nhau,
khiến lượng vitamin c mất đi và giảm giá trị
dinh dưỡng.

14

Qẩm nancịrtUiẹcỸUẩtKkũep,, kif.

01 RAU CẢ I CÚ C
HỢP
•

Trứng gà: Trong cải cúc có chứa rất nhiều loại
vitamin. Ăn cải cúc với trứng gà có tác dụng cung
cấp nhiều lượng vitamin A hơn cho cơ thể.

•

Tỏi: Món ăn này rất đơn giản
có lợi cho đường ruột, d ễ tiêu
hạ nhiệt rất phù hợp cho người
phì, điều hòa huyết áp, b ổ não
dụng khác.

•

M ật ong; Khi nấu canh cải cúc nếu cho thêm một
lượng mật ong phù hợp thì sẽ cố tác dụng chống
ho và hạ nhiệt, tiêu đờm.

•

M ực; Cải cúc có tác dụng kiện tì, tiêu siúĩg, tiêu
nhiệt, giải dộc. Cá mực có giá trị dinh dưỡng cao,
nhiệt lượng lại thấp tương đối thích hợp với nhũng
người sợ béo.

0

R A U M ÙI

mà lại d ễ ăn,
hóa, tiêu mỡ,
mắc bệnh béo
và nhiều công

HỢP
•

Đậu phụ: Rau mùi có chứa nhiều chất dinh
dưỡng như: protein, dầu và chất khoáng, vì vậy
nếu ăn rau mùi cùng đậu phụ s ẽ lợi cho tì vị,
chống phong hàn.
15

TS. NGUYỄN THANH HẢ (hiên soạn)_______________

KỴ
•

Gan động vật: Hợp chất đồng và sắt có trong
gan động vật khiến cho vitamin c trong rau mùi
bị oxi hóa, làm giảm giá trị dinh dưỡng.

•

Thịt chó: Rau mùi vốn mang tính nóng và cay,
nếu ãn nhiều dễ gây hao tổn khí huyết. Thịt chó
là thực phẩm giàu chất đạm, tính nóng, dễ tạo
đờm, do đó không nên ăn thịt chó với rau mùi.

(3 RAU C Ầ N
HỢP

• Loa kèn (bách

hợp): Rau cần có vị ngọt tính mát,
có chứa chất xơ có lợi cho dạ dày, hụ nhiệt, tránh
gió, loa kèn trung tinh cố thể chữa bệnh ho,
dưỡng tám an thổn.

• Lạc: Ăn

lạc với rau cần có tác dụng hạ huyết áp,
dỏ là thứ dồ ăn lí tưởng đối với những người
mắc bệnh cao huyết áp, mỡ máu nhiều, xơ cíữig
dộng mạch của cơ thể..

•

15

Hạch đào; Rau cần có công dụng hạ huyết áp,
giúp tiêu hóa tốt, còn hạch đào lại giàu hàm
lượng dinh dưỡng, do dó nếu kết hợp sử dụng
hạch dào với rau cần thì dó là hình thức ẩm thực
lí tưởng dành cho những người mắc bệnh cao
huyết áp, rối loạn tiêu hóa.

Q ẩm na*UỊ> U iực

kc^ , kif.

Dưa hấu: Dưa hấu cố tác dụng chữa bệnh phũ
thũng, hạ huyết áp. Rau cần có tác dụng diều tiết
khí huyết, giảm stress, do vậy bạn cố thể xay rau
cần lẫn dưa hấu lấy nước uống vừa mát lại có thể
ngăn ngừa được nhiều chíữig bệnh.
Tôm nõn: Trong tôm nõn có chứa rất nhiều thành
phần dinh dưỡng như: protein, chất khoáng, canxi...
Rau cần lại giàu hàm lượng chất xơ, do vậy ăn rau
cần với tôm nõn không chỉ có tác dụng bổ sung
dinh dưỡng cho cơ thể, mà còn có thể giảm béo.
N ấm : Món ăn được c h ế hiến từ nấm và rau cần
có tác dụng cường dương, bổ thận, kích thích tiêu
hóa, tạo cảm giác chóng đói có tác dụng nhất
định đôi với việc trị bệnh viêm dạ dày mãn tính
và bệnh thiếu máu.
KỴ
Tương: Rau cần chấm tương sẽ khiến cho chất
canxi và sắt trong cơ thể nhanh chóng bị phân
hủy nên có hại cho răng, ngoài ra còn gây cản trở
quá trình hấp thụ canxi của cơ thể.
Sò: Àn sò lẫn với rau cần rất dễ bị tiêu chảy, đau bụng.
C ua: Cua có chứa chất xúc tác của vitamin B l,
nếu ăn rau cần lẫn món ăn chế biến từ cua sẽ làm
mất đi giá trị dinh dưỡng, ảnh hưởng đối với việc
hấp thụ protein của cơ thể.
17

TS. NGUYỀN THANH HẢ (hiên soạn)_______________

0 RAU M U Ố N G

HỢP

• Cà rốt trắng: Cà rốt trắng và rau muống đem xay
lẫn lấy nước, trước khi uống cho thêm chút mật
ong có thể trị hênh phổi xuất huyết, mũi xuất
huyết và bệnh đi tiểu ra máu.

•

ớ t chín: Khi ăn rau muống nên cho thêm một chút
ớt thì hương vị thêm đậm đà hơn, giàu vitamin và
khoáng chất hơn, ngoài ra còn có công dụng hạ
huyết áp, giải độc, trị phù thũng.

• Chân gà:

Chân gà có chứa hàm lượng protein
cao. Rau muống giàu chất xơ. Do đó ăn chân gà
với rau muống có tác dụng làm đẹp da, hỗ trợ
tiêu hóa.

KỴ
•

Hạt cẩu kỷ tử (Đông y): Hàm lưcmg kali trong
rau muống và hạt cẩu kỷ tử rất cao, do đó ăn
nhiều rau muống lẫn cẩu kỷ tử dễ bị chướng bụng,
đi ngoài.

•

Sữa: Những sản phẩm như: Sữa bò, sữa chua,
pho mát đều chứa hàm lượng chất canxi cao,
còn rau muống lại chứa một số thành phần
hóa học có thể ảnh hưởng đến việc hấp thụ
canxi.

la

QẩmnciMỶÌ^^P^^i^ẩniỉiạip^, Jg4ỷ

0

M ỘC N H Ĩ
HỢP

•

N ấm tuyết: N ấm tuyết và mộc n h ĩ đêu là thực
phẩm mát. Ăn nấm tuyết với mộc n h ĩ không
chỉ có tác dụng giải độc, mà còn có th ể cung
cấp nhiều vitơmin và khoáng chất cần thiết cho
cơ thể.
KỴ

•

Dầu ăn: Không nên xào mộc nhĩ bằng dầu ăn bởi
dầu ãn sẽ làm mất đi vẻ tươi ngon và chất dinh
dưỡng vốn có của mộc nhĩ.

D Ư Ơ N G XỈ
HỢP
•

Thịt gà: Đây là món ăn có tác dụng bổ âm, lợi
thận, tăng cường khí huyết.

•

N ấm : Ăn nấm cùng với dương xỉ có lợi cho dạ
dày và khí huyết.
KỴ

•

Đ ậu tương: Dương xỉ có tác dụng trị bệnh thấp
khớp, lợi cho xương khớp và đường ruột, nhưng
nếu ãn dương xỉ lẫn đậu tương thì các chất vốn có
trong đậu tương và dương xỉ hạn chế nhau do vậy
19

TS. NGUYỄN THANH HẢ {hién soạn)_______________

mất đi giá trị dinh dưỡng, ngoài ra khiến người ăn
dễ bị tiêu chảy.

0 SÚPLơ
HỢP
Súp lơ có chứa hàm lượng vitamỉn c
cao, thịt lợn lại giàu protein. Ăn thịt lợn với súp
lơ có công dụng làm trắng da, giảm bớt mệt mỏi,
tăng cường khả năng miễn dịch.

• Thịt lợn:

•

Gạo nếp: Vitamin c trong súp lơ kết hợp với
vỉtamin E trong gạo nếp cỏ khả năng làm đẹp da,
chống lão hóa và phòng ngừa ung thư.

•

Mỡ hàu: Ăn súp lơ lẫn mỡ hàu có tác dụng tráng
dương bổ tì vị, chống lão hóa, phòng ngừa bệnh
ung thư, thích hợp cho người mắc bệnh dạ dày
mãn tính, nam sinh lí yếu và người mắc bệnh ung
thư giai đoạn đầu.

• Thịt gà: Ăn súp lơ với thịt gà có

tác dụng bổ não,
lợi tạng, ích khí, chắc xương, chống lão hóa nếu
ăn thường xuyên có công dụng giải độc tố trong
cơ thể đồng thời tăng cường khả năng miễn dịch.

•

Tôm nõn: Tôm nõn ăn cùng súp lơ có giá trị dinh
dưỡng cao, tăng cường sức khoẻ, rất phù hợp cho
trẻ em.

•

Ngô: Ngô là loại đồ ăn có lợi cho dạ dày, niệu
dạo, do đó món ngô ch ế biến với súp lơ ăn vào

20

QẩnHa*iỶUiực.pUẩmUọBp,, ịiiỷ

rất tốt cho dạ dày, hệ tiêu hóa, đẩy lùi quá trình
lão hóa.
KỴ
•

G an bò: Chất đồng trong gan bò có thể làm cho
vitamin c trong súp lơ bị ôxi hóa nhanh chóng,
làm mất đi giá trị dinh dưỡng.

•

G an lợn: Trong súp lơ có chứa rất nhiều chất xơ,
còn trong gan lợn lại chứa hàm lượng đồng và sắt
cao, do đó ãn súp lơ với gan lợn làm giảm khả
năng hấp thụ đồng và sắt của cơ thể.

•

Sữa bò: Hàm lượng kẽm trong sữa bò rất cao,
nhưng trong súp lơ lại chứa những thành phần
hóa học gây cản trở việc hấp thụ kẽm của cơ thể,
do đó ăn súp lơ trước hoặc sau khi uống sữa bò sẽ
không có tác dụng.

0

ĐẬU VÁN
HỢP

•

N ấm hương phơi khô: Đậu ván chứa hàm lượng
carotene cao, còn trong nấm hương phơi khô giàu
hàm lượng vitamin D, do đó ăn đậu ván lẫn với
nấm hương có tác dụng làm sáng mắt, chống ung
thư và chống lão hóa.

•

H ạt tiều: Vitamin trong đậu ván gặp chất kẽm
trong hạt tiêu sinh ra một hợp chất mới giúp tăng
21

TS. NGUYỄN THANH HẢ (hiên soạn)_______________

cường khá năng hấp thụ kẽm của cơ thể, có lợi cho
tim mạch, giúp xương thêm chắc khỏe.
KỴ
•

G iấm : Khi chấm đậu ván với giấm, thì acid
trong giấm sẽ làm mất đi giá trị dinh dưỡng trong
đậu ván.

•

Cá vụn: Acid trong đậu ván kết hợp với kẽm
trong cá vụn hình thành hợp chất kẽm acid ảnh
hưcmg tới quá trình hấp thụ kẽm của cơ thể người.

O ỚTNGỌT

HỢP

• Bắp

cải: Món cải trắng và ớt ngọt có tác dụng
kích thích dạ dày hoạt động hiệu quả hơn, do đó
rất có lợi cho hệ tiêu hóa.
KỴ

•

Hướng dương: Chất sắt trong ớt ngọt ngăn cản
quá trình hấp thụ của cơ thể đối với vitamin E có
trong hoa hướng dương, do vậy không nên chế
biến hoặc ăn lẫn cả hai thứ đó.

•

Rau mùi: Trong rau mùi có chứa chất xúc tác
của vitamin c, do đó khi ăn rau mùi với ớt ngọt,
vitamin c có trong ớt ngọt nhanh chóng bị oxi

22

Q ẩit4ixincf,ÌỈu^pU ẩm ịụep^, kiỷ

hóa, như vậy sẽ mất đi giá trị dinh dưỡng có trong
ớt ngọt.
0 RAU HẸ
HỢP
•

Đậu p hụ: Rau hẹ có tác dụng tăng cường tuần
hoàn máu, nâng cao sức đề kháng của cơ thể;
đậu phụ có công dụng ích máu, giải nhiệt, bổ
huyết, tăng cường sinh lực, giảm căng thẳng. Do
đó, nếu kết hợp ăn đậu phụ với rau hẹ s ẽ rất tốt
cho sức khỏe.

•

Giá đỗ: Ăn giá đỗ với rau hẹ có tác dụng thanh
nhiệt giải độc, loại bỏ khí hư, có lợi cho đường
ruột, hơn nữa có th ể chống béo phì.

•

Trứng gà: Rau hẹ có công dụng bổ gan thận,
ích dương; trứng gà có tác dụng ích tâm an
thần, b ổ huyết. Do vậy khi ăn trứng gà với rau
hẹ vừa có hương vị hấp dẫn, lại vừa giàu chất
dinh dưỡng.

•

Thịt gà: Thịt gà dược ăn với lá hẹ có tác dụng bổ
thận, liãt thông khí huyết, ngoài ra còn có thê trị
bệnh liệt dương, thận hư, đau dạ dày...

•

Cà tím : Ăn cà tím với rau hẹ có tác dụng thanh
nhiệt giải độc, hoạt huyết, nhuận tràng, tốt cho
tiêu hóa, phù hợp hơn khỉ sử dụng vào mùa đông.
23

TS. NGUYỄN THANH HẢ (hiéii soạn)

KỴ
•

Rượu trắng: Rượu trắng có vị vừa ngọt vừa cay,
đặc tính nóng; rau hẹ ôn tính, có vị ngọt, tráng
dương, hoạt huyết, do đó ãn thức ăn có chứa lá hẹ
trong khi uống rượu sẽ khiến cho cơ thể phát hỏa,
dễ bị nhiệt.

•

G iấm : Chất carotene có trong rau hẹ gặp oxalic
acid sẽ nhanh chóng bị phân hủy, do đó rau hẹ
không còn giá trị dinh dưỡng vốn có.

•

Mật ong: Vitamin c có trong rau hẹ sẽ bị phân
hủy nhanh chóng khi gặp các chất khoáng có
trong mật ong. Bên cạnh đó, rau hẹ có chứa nhiều
chất xơ, mật ong lại có tác dụng nhuận tràng, hỗ
trợ tiêu hóa, do đó ăn nhiều rau hẹ với mật ong sẽ
dễ bị tiêu chảy.

•

Sữa bò: Sữa bò nhiều chất canxi, rau hẹ lại có
chứa oxalic acid, do vậy rau hẹ chế biến lẫn với
sữa bò sẽ ảnh hưởng đến việc hấp thụ chất canxi
của cơ thể.

01 H À N H H O A

HỢP
•

24

Đậu phụ: Đậu phụ ích khí, lợi tì vị; hành hoa
vừa giàu protein, amỉno acicl, vừa có chứa chất
allicin có công dụng sát khuẩn, tiêu viêm, kiềm

G ẩm 4ia*ưỊ,U tực.pliẩnỉtẹfip,, ktf.

ch ế tế bào ung thư. Do vậy, ăn đậu phụ lẫn hành
hoa rất tốt cho sức khỏe.
•

Giá đỗ: Khi xào giá đỗ cho thêm một lượng hành
hoa thích hợp, như vậy hương vị món giá đỗ trỏ
nên thơm ngon hơn, bên cạnh dó còn có tác dụng
thanh nhiệt giải dộc, dó là món ăn lí tưởng của
phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ.

•

Thịt dê: Thịt dê cố hàm lượng protein cao, ít mỡ,
d ễ tiêu hóa; hành hoa lại giàu chất dinh dưỡng,
do dó ăn thịt dê với hành hoa có tác dụng điều
hòa khí huyết, thanh nhiệt, tráng dương...

0

RA U M Ù TẠT
HỢP

•

H àu (một loại sò): Hàu có chứa rất nhiều chất
dinh dưỡng như: nguyên tô' vi lượng, amino acỉd,
protein... hên cạnh dó, mù tạt là một loại rau
giàu vitamin, do đó ân mù tạt với mỡ hàu s ẽ có
tác dụng tâng cường thể lực.

•

Rượu thuốc: Rau mù tạt có vị đắng, nhưng lại
giàu giá trị dinh dưỡng, do đó có thể ăn cùng
đường và uống kèm một chút rượu vang, như vậy
s ẽ vừa có cảm giác ngon miệng, vừa được tiếp
nhận thêm một lượng dinh dưỡng dáng kể.

•

Thịt bò: Rau mù tạt là một trong những loại rau
giàu vitamỉn; thịt bò có chứa hàm lượng protein
25

TS. NGUYỀN THANH HẢ (hiên soạn)

và NH ị cao, do dó món thịt bồ ăn với mù tạt vừa
gián dinh dưỡng, vừa ích khí bổ huyết.
KỴ
•

G an bò: Trong gan bò có chứa nhiều ion đồng và
sắt, khi ăn gan bò với rau mù tạt thì đồng và sắt
có trong gan bò tác dụng và làm cho vitamin c
trong rau mù tạt nhanh chóng bị oxi hóa, làm mất
đi giá trị dinh dưỡng, do đó món ăn không còn
giá trị dinh dưỡng.

g CÀ CHUA
HỢP
•

Đ ường trắng: Cà chua giầm với đường trắng
rất thích hợp với người tì vị suy nhược, kém ăn,
ngoài ra còn có công dụng hạ huyết áp một cách
hiệu quả.

•

Cá chim: Món cá chim xốt cà chua là một trong
những món ăn đơn giản dễ làm mà giàu giá trị
dinh dưỡng.

•

Táo: Cà chua và táo đều giàu vitamin c , do đó
món nước ép từ táo và cà chua rất lợi cho hệ
tiêu hóa, tăng cường thể lực, phòng ngừa bệnh
thiếu máu.

•

Rau cần: Rau cần và cá chua đều có công dụng
hạ huyết áp, ngoài ra rau cần còn chứa rất nhiều

2õ

Q ẩ tK iia tvỊ,U iụ cp ịtẩ n ÌK ^ ,

chất xơ do vậy rất tốt cho dạ dày và thúc đẩy hệ
tiêu hỏa hoạt dộng.
KỴ
•

K hoai tây: Không nên ăn khoai tây với cà chua,
bởi khi cà chua kết hợp với khoai tây sẽ dễ hình
thành những cục vón khó tiêu, có hại cho dạ dày.

•

C á biển: Trong cá biển có chứa hàm lượng muối
và acid cao, nếu ăn cùng cà chua dễ gây nên chất
gây ung thư, nguy hại cho sức khỏe.

•

Cá nước ngọt: Vitamin c trong cà chua kìm hãm
sự giải phóng đồng của cá trong cơ thể, nên ảnh
hưởng đến quá trình hấp thụ đồng của cơ thể.

•

G an lợn: Nếu ăn gan lợn với cà chua, chất sắt trong
gan lợn sẽ làm cho vitamin c của cà chua bị oxi
hóa, nên cà chua sẽ không còn giá trị dinh dưỡng.

01 C À TÍM

HỢP
•

Cá trắm cỏ: Cá trắm cỏ ăn với cà tím không
những b ổ dưỡng, mà còn có lợi cho gan, dạ dày,
hat thông khí huyết.

•

ớ t: Vitamin c trong ớt có tác dụng thúc đẩy sự
hấp thụ của cơ thể dối với xe ton có trong cà tím,
đồng thời có thể làm trắng da, cân bằng huyết áp.
27

TS. NGUYỄN THANH HẢ (hiên soạn)

•

Thịt lợn: Chất xơ trong cà tím có tác dụng làm
giảm lượng cholesterol trong thịt lợn, do đó ăn
tlìịl lợn cùng với cà tím rất giàu giá trị dinh dưỡng .
KỴ

•

Cua: Cua mang tính hàn, cà tím lại là loại thực
phẩm mát, nếu như ăn cua với cà tím, người ăn dễ
bị tiêu chảy và bị tổn thương hệ tiêu hóa.

g ớ rX A N H
HỢP
•

Lòng đỏ trứng: Lòng đỏ trứng vốn có công dụng
bổ não, nếu ăn lòng dỏ trứng với ớt xanh không
chỉ có công dụng bổ não, lợi tì vị, liũi thông khí
huyết mà còn là phương pháp y học bổ trợ hữu
hiệu đối với những trẻ em thiểu năng trí tuệ và
những trẻ hay tè giầm do yếu thận.

•

Khoai tây: Khoai tây có tác dụng ích khí bổ
huyết, an thần. Do đó, ăn khoai tây với ớt xanh
chẳng những cung cấp cho cơ th ể hàm lượng
dinh dưỡng đáng kể, mà còn ích khí, bổ huyết và
an thần.

•

Mộc n h ĩ trắng: Mộc nhĩ trắng được trộn lẫn ớt
xanh sau đó xào bằng dầu ăn sẽ là một món ăn
bổdưỡng giàu hàm lượng vitamỉn c và hợp chất
carotenne rất tốt cho cơ thể.

2S

Q ấm natuỊ>tliựcpliẩnẬ iọip,,

0

DƯA C H U Ộ T

HỢP

• Hoa cúc: Hoa

cúc và dưa chuột đều giàu vitamin
và chất xơ, bổ huyết dưỡng khí, hổ sung nước
cho cơ thể, trị bệnh phù thũng, dùng cho phụ m ĩ
mang thai.

•

Mộc nhĩ: Mộc nhĩ là thực phẩm giàu dinh dưỡng,
dưa chuột có công dụng giảm béo, nên món
dưa chuột c h ế biến với mộc nhĩ rất có giá trị
dinh dưỡng.

•

Quả sơn tra: Quả sơn tra có tác dụng hạ huyết
áp, hỗ trợ tiêu hóa, nếu như ăn sơn tra với dưa
chuột s ẽ có tác dụng thanh nhiệt giải độc, lợi
tiểu, ngoái ra có íh ể giảm béo.

•

Tỏi: Ăn tỏi với dưa chuột có tác dụng hạn ch ế
lượng đường và mỡ dư thừa trong cơ thể, đồng
thời còn có thể loại bỏ hàm lượng cholesterol
trong máu, rất thích hợp với người đang trong
giai đoạn giảm béo.

•

Cá quả: Ăn dưa chuột với cá quả có công dụng
thanh nhiệt giải độc, lợi tì, ích khí, tái tạo vẻ dẹp
cho làn da.
KỴ

•

Táo tàu : Khi ăn dưa chuột với táo tàu, chất phân
giải (xúc tác) vitamin c trong dưa chuột phân hủy
29

TS. NGUYỄN THANH HẢ {hiên soạn)

vitamin c trong táo tàu, do đó cơ thể không thê
hấp thụ được bất kì chất dinh dưỡng nào từ táo
tàu và dưa chuột.
•

Lạc: Dưa chuột có tính ngọt, mát, trong nhân lạc
lại chứa nhiều dầu, nên nếu ăn lạc với dưa chuột
dễ bị tiêu chảy.

• ớt:

Trong dưa chuột có chứa chất xúc tác của
vitamin c, nên nó làm biến đổi vitamin c trong ớt
và làm mất giá trị dinh dưỡng của thực phẩm.

•

C à chua: Trong dưa chuột có chứa chất xúc tác
của vitamin c, do đó nếu ăn cà chua với dưa
chuột thì vitamin c trong cà chua bị phân hủy
khiến cho cà chua không còn giá trị dinh dưỡng.

01 M Ư Ớ P
HỢP

• Hoa cức:

Món mướp nấu hoa cúc có rất nhiều
tác dụng như: trừ phong, tiêu viêm, thanh nhiệt
giải độc, bổ máu, ngoài ra ăn thường xuyên còn
có th ể dưỡng da, loại bỏ tàn nhan.

•

Đậu tương non: Đậu rương non ăn lẫn với mướp
có rất nhiều tác dụng như: thanh nhiệt giải độc,
tiêu viêm trị táo bốn, bên cạnh đố có thể chữa được
chứng đau nhức toàn thân, miệng hôi.

•

Tôm nõn: Tôm nõn có công dụng chống ho hen,
thanh nhiệt giải độc, mướp lại bổ máu, do đó nấu
mướp với tôm nõn cố tác dụng bổ thận cường dương.

30

G ẩ m 4 ia * iỶ tíu íícp ỉtẩ m k ạ ep ., JiẨfr

•

Thịt lợn: Mướp là loại thực phẩm ngọt, mát, có
tác dụng thanh nhiệt, trừ gió; thịt lợn là thực phàm
có giá trị dinh dưỡìig cao. Do đỏ, món miứýp nấu
thịt lợn có tác dụng trị bệnh trĩ và chiữtg bệnh đi
ngoài ra máu.

0

BẦU
HỢP

•

Dưa chuột: Dưa chuột và hầu đều là thực phẩm
giàu vitamin và khoáng chất, do vậy, ăn lẫn dưa
chuột với hầu vừa có thể tăng cường thể lực, vừa
có công dụng làm đẹp da.

• Hẹ:

Hẹ và bầu đều có tác dụng thanh nhiệt giải
độc, lợi tiểu, trị bệnh phù thũng, do đó trước khi
ăn bầu cho thêm chút lá hẹ sẽ khiến món bầu
không những thêm thơm ngon mà còn trị dược
nhiều chứng bệnh.

•

Thịt
chất
món
tiểu,

lợn: Thịt lợn là thực phẩm giàu protein và
đạm; bầu có tác dụng thanh nhiệt giải độc,
bầu nấu thịt lợn có tác dụng tiêu viêm, lợi
hạ huyết áp.

H À N H TÂY
HỢP

Lá trà: Lá trà và hành tây đều có chứa chất
xeton tự nhiên có tác dụng chống oxi hóa, thường
31

TS. NGUYỀN THANH HẢ {hiên soạn)_______________

xuvén uống trà trước hoặc sau khi ăn hành tây có
tác dụng phòng chống bệnh tim mạch.
•

Tỏi: Ăn tỏi lẫn hành lây có th ể giảm lượng
cholesterol, hạ huyết áp, phòng ngừa bệnh tim.

•

Thịt thỏ: Thịt thỏ giàu protein nhiùĩg ít mỡ, là
một trong những thực phẩm có giá trị dinh dưỡng
cao, do đó ăn thịt thỏ với hành tây có tác dụng
giảm lượng đường trong máu và đường trong
niệu đạo.

•

Jăm bông: Khi ăn hành tây với jăm bông, hành
táy có tác dụng ngăn chặn NO 2 trong jăm bông
chuyển hóa thành chất có hại.

•

Gan lợn: Hành tây có công dụng bổ gan sáng
mắt; gan lợn lại hổ máu, do vậy ân hành tây với
gan lợn có tác dụng hổ sung nhiêu chất dinh
dưỡng cho cơ thể, như: protein, vitamin A và các
chất dinh dưỡng khác.

•

Thịt lợn nạc: Hành tây có vị cay, ôn tính, có tác
dụng chống ho, làm giảm lượng đường và mỡ dư
thừa trong cơ thể. Hành tây xào thịt nạc có tác
dụng tráng dương, nhuận tràng.
KỴ

•

32

Mật ong : Hành tây ăn lân với mật ong có hại
cho mắt

Rong biển: Rong biển giàu chất iot và canxi, còn
hành tây lại chứa hàm lượng oxalic axid cao nên
nếu ăn rong biển cùng với món ăn chế biến từ
hành tây dễ gây bệnh sỏi thận và táo bón.
Cá biển: Nếu kết hợp ăn cá biển cùng với món
chế biến từ hành tây thì oxalic acid trong hành
tây phân hủy protein trong cá biển, đồng thời
hình thành nên những chất rắn khó tiêu trong
dạ dày.

(3 KHOAI TÂY
HỢP
•

Giấm: Khoai tây là một thực phẩm giùii dinh dưỡng
nhirn^ lại chứa chất palytaxin có hai cho cơ thê,
do dó khi ăn khoai tây với giấm, giấm có tác dụng
loại trữ chất palytoxin có trong khoai tây.

•

Đậu đũa: Ăn dận dũa lẫn với khoai rây vữa có
thể diêu tiết hệ tiên hóa vữa có thể trị bệnh dầy
bụng và dan đần.

•

M ật ong: Ăn mật ong làn khoai lây một cách dên
dặn trong vông nửa thúng .sẽcó tác dụng trị bệnh
dan dạ dày.

•

Sữa hò: Trong khoai tây có chứa hàm lượng lớn
viíamin và chất carbohydrate, nến nống sữa bò
trước hoặc sau khi ăn khoai tây thì vitamin và
carbohydrate sẽ kết lư/p V('n protein và canxi trong
33

TS. NGUYỄN THANH HẢ {hiên soạn)

sữa hình thành nên nhiêu chất dinh dưỡng d ể nuôi
cơ thể.
•

Thịt bò: Chất xơ trong thịt hò có hại cho niêm
mạc dạ dày, nhưng khi ăn thịt bò với khoai tây thì
chất xơ có trong thịt hò sẽ tác dụng với folic acid
có trong khoai táy hình thành nên nhiều chất
dinh dưỡng khác đ ể nuôi cơ thể.
KỴ

•

Thạch lựu: Không nên ăn thạch lựu lẫn khoai tây
bởi như vậy sẽ có hại cho sức khỏe.

•

Hồng: Tinh bột của khoai tây gặp tannic acid có
trong hồng tạo nên kết tủa khiến người ăn dễ bị
bệnh sỏi thận.

•

Cà chua: Cà chua không nên ăn lẫn khoai tây,
bởi cà chua gặp khoai tây sẽ dễ hình thành nên
chất rắn khó tiêu.

•

Chuối: Không nên ăn chuối lẫn khoai tây bởi vì
chuối gặp khoai tây sẽ sản sinh ra lượng lớn chất
carborhydrate khiến người ăn có nguy cơ béo phì.

n

ĐỖ XÀO
HỢP

•

34

Súp lơ: Đỗ xào và súp lơ là hai thứ rau thường
ẹặp trong bữa ăn gia đình, nếu thường xuyên ăn

Qẩift.Hcuiicị,UtựcpItẩtKỈtọep., klf.

dồ xào kết hợp với khoai táy sẽ có tác dụng bổ
thận ìợi tì, ích phổi và điều hòa hệ hô hấp.
Thịt gà: Đ ỗ xào không chỉ có tác dụng hổ sung
nước cho cơ thể mà cỏn b ổ thận lợi tì, ích khí, trị
tả. Thịt gà có tác dụng hổ tủy, hoạt huyết, dưỡng
tâm an thần. Do vậy, khoai tây ăn với thịt gà có
giá trị dinh dưỡng cao.
N ấm : Đ ỗ xào có công dụng sáng mắt, chống lão
hóa, trắng da; nấm có thể tăng cường khả năng
miễn dịch cho cơ thể, do đó ăn nấm lẫn đỗ xào
vừa có tác dụng làm đẹp da, vừa có thể nâng cao
tuổi thọ.
Thịt bò: Đ ỗ xào kết hợp với thịt bò thêm vào đố
lù một chút gia vị thì món đỗ xào s ẽ có tác dụng
ích khí lợi tì và bổ thân.
0

ĐẬU VÁN
HỢP

•

Đậu ván: Đậu ván là một trong những thực phẩm
giàu dinh dưỡng; tỏi cũng là một loại thực phẩm
rát tốt ...