BẮT TAY SƯƠNG MÙ
Tác giả: Tú Trinh
Tập truyện ngắn
Ebook: Cuibap
Text: Etruyen.com

1
Mây Bồng Bềnh Trời Cao

Theo sách Giáo dục công dân lớp 11 thì tình yêu là... Không biết là gì nữa, quá trời định

nghĩa phức tạp luôn! Đọc đi đọc lại hai ba lần, gấp sách lại rồi mà Thư vẫn còn ngẩn ngơ.
Mới đầu mùa hè, Thư đã lon ton đi mua bộ sách giáo khoa chuẩn bị năm học mới, Thư vốn
có tính lo xa và cẩn thận mà. Nhưng... còn một lý do đặc biệt nữa để Thư mua sách sớm như vậy,
Thư muốn xem bài hai mươi mốt sách công dân nói gì mà mấy anh chị lớp trên quảng cáo rầm rộ
với mấy đứa lớp dưới. Thì ra là... tình yêu - chuyện muôn thuở hấp dẫn của mọi lứa tuổi, đặc biệt
là lứa tuổi học trò lại càng nóng bỏng. Thư cũng thấy thích thích, đọc rồi thì thấy hay hay dù Thư
chắc chắn mình không hiểu hết những gì sách viết. Phải chi có một đứa bạn thân cũng tò mò như
Thư nhỉ! Có người để nói và nghe về đề tài này chắc là rất thú vị. Thú vị như chuyện từ lâu lắm
rồi, trong lòng Thư có một đám mây, đám mây này ương bướng cứ ở lì trong tâm trí Thư mà
không chịu bay đi.
Đang mơ màng ngủ, tự dưng Thư bị lay lay, lắc lắc. Trời ơi, ai mà mạnh tay quá vậy?
- Dậy, tui có cái này hay lắm cho bà xem nè!
Nói rồi, Minh ngại ngần chìa cuốn sách ra. Sách Giáo dục công dân lớp 11. Chết rồi, đúng
tim đen của Thư rồi. Sao hắn tài vậy ta? Hay là hắn cũng nghe xì xồ bàn tán từ các anh chị lớp
trên? A, hay là trong lòng hắn cũng có một đám mây mơ hồ nào đó, như Thư...
- Tỉnh! Tỉnh! Làm gì mà ngồi thừ ra vậy, cô nương?
- Ông làm gì mà trầm trọng vậy? Phá giấc ngủ của tui...
Đến lượt Minh ngồi thừ ra, có vẻ nghĩ ngợi, có vẻ gì đó đăm chiêu lắm. Cứ để mặc hắn ngồi
đấy, Thư xuống nhà sau rửa mặt rồi cột tóc tai gọn gàng, quay vào vẫn thấy hiện trường... không
đổi. Thư cầm quyển sách lên, cười mỉm mỉm. Trong đầu thầm "phục" bạn mình quá xá, hắn biết
Thư đang nghĩ gì à? Cùng lúc lại chửi rủa hắn "ghê" quá, con trai gì mà... Lật đúng bài hai mươi
mốt, chữ TÌNH YÊU tựa bài đã được tô sáng bằng viết highlight màu cam chói lọi, Thư bật cười
thành tiếng rồi chuyển sang cười ha ha, rung rinh cả đôi vai. Minh xụ mặt xuống, nói giận dỗi :
- Ê, không được chọc quê tui à nha!
- Nè, ông khai mau đi, sao ông quan tâm đến vụ "tình iêu" này quá vậy? Trước đây ông có
quan tâm đến môn này đâu? - Thư sửa giọng thành chữ "iêu" chọc ghẹo Minh. Hắn vẫn im lặng.
- Tui thân với ông từ hồi đi mẫu giáo tới giờ, chọc ghẹo ông chi? Ông thích cô bé nào rồi à,
nói đi tui làm... quân sư cho! - Thư hạ thấp giọng ra vẻ rất chân thành và nghiêm trọng.
Không ngờ Minh cũng hạ thấp giọng rồi bắt đầu kể về "đám mây" trong lòng hắn. Ra là hắn
đã để ý cô nàng đang học cùng lớp đàn guitar. Rằng hắn tập luyện rất chăm chỉ, nhưng cả năm
nay hắn vẫn không "qua mặt" được cô nàng đó. Tự ái con trai nổi lên, thầy dặn mỗi ngày phải

ôm đàn hai tiếng đồng hồ thì hắn ôm đàn gảy từng tưng hơn ba tiếng, cuối cùng hắn cũng toại
nguyện, sức học của hắn giờ đã ngang và nhỉnh hơn cô nàng đôi chút. Chuyện đời đơn giản thế
thì... trưa nay Thư đâu có mất ngủ và hết hồn vì cứ tưởng mình bị lộ tim đen. Từ đối thủ, chuyển
thành nhu cầu "đối thoại". Nhưng... bó tay, cô nàng rất ít nói trong giờ học, chỉ cắm cúi ghi bài
và đàn, hết giờ học thì có người đưa đón. Hổm rày Minh xao xuyến lắm rồi, chẳng biết từ bao
giờ, tay lướt trên dây đàn, mắt nhìn khuôn nhạc mà tim và óc thì bị một "đám mây" che phủ: cái
dáng ngồi ôm đàn guitar rất lạ của Vân - tên cô nàng, lại là "mây". Theo lời Minh thì cây đàn
guitar có vẻ quá to so với dáng gầy và mảnh của Vân nhưng những âm thanh cất lên từ nơi đó
thì... tuyệt vời.
- Như vậy có gọi là nhớ không bà? Mỗi ngày chỉ có hai mươi bốn tiếng mà tui nghĩ về người
ta hơn ba tiếng đồng hồ, vậy có gọi là yêu không bà? Tui đọc xong bài "Tình yêu" mà cũng
không trả lời được! - Minh nói bằng cái giọng điệu chân thành làm Thư phì cười.
- Làm sao tui biết, tui chưa "yêu"! Quyển sách thì cũng đọc rồi mà... có giải quyết được gì
đâu.
- Bà này trớt quớt! Vậy mà cũng bày đặt làm"quân sư".
Thư lấy tay che miệng vì không nhịn được cười, lại sợ Minh giận. Không ngờ Minh chẳng
giận, hóa ra khi "yêu" người ta.. hiền lành hơn à?
- Lỡ kể cho bà nghe rồi, thôi bà thử làm "quân sư" cho tui một lần đi. Tuần sau là sinh nhật
Vân. Quà thì tui có rồi, một cái phím đàn chú tui bên Pháp gửi về. Nhiệm vụ của bà là gói quà
cho đẹp và chỉ cho tui cách tặng nó cho Vân, thế nhé!
Thư tròn xoe mắt. Thằng bạn thân hôm nay dám chỉ đạo Thư à? À, khi "yêu" người ta có
quyền ra lệnh cho người mình không yêu? Chưa kịp phản ứng thì Minh đã đi mất, chỉ kịp nghe
tiếng hắn chào má Thư ở dưới lầu.
Liếc nhìn đồng hồ, ba giờ rồi, trút "bài hai mươi mốt sách giáo khoa Giáo dục công dân lớp
11" cho Thư xong, chắc Minh chạy về để kịp thời khóa biểu luyện đàn ở nhà đến sáu giờ ba
mươi phút, hắn là người làm việc rất nguyên tắc về giờ giấc. Đến lượt Thư ngồi thừ ra nghĩ ngợi
lung tung. Chiều nay, Minh làm Thư giật mình, cứ tưởng hắn đoán ra và qua đây vặn vẹo Thư gì
chứ, đúng là Thư "có tật" nên "giật mình", thì ra... anh chàng cũng đang bị một "đám mây" che
phủ, không tự hiểu được có phải là "nhớ" là "yêu" không nên chạy qua Thư, còn bày đặt "tui có
cái này hay lắm...". Khổ nỗi là Thư cũng chẳng "khá" gì hơn, đọc những định nghĩa tình yêu
trong sách giáo khoa xong cũng thấy lùng bùng y như chưa đọc. Minh đã "nhớ" Vân mỗi ngày
hơn ba tiếng, liên tục trong một khoảng thời gian dài, nhiều vậy chắc đã gọi là nhớ. Còn "yêu" à,
Thư cũng không chắc nữa, nhưng có lẽ thế, từ trước tới nay Thư chưa bao giờ nghe Minh nói về
một người con gái nào cả, ngoại trừ... Thư, lần này, anh chàng nói về Vân với thái độ chân thành
và thiết tha như vậy... Minh lại là mẫu người nghiêm túc nữa. Lỡ tài lanh nhận làm "quân sư" chi
không biết, giờ đến lượt Thư thấy lo lắng. Trời ạ, từ chuyện muốn có người cùng nói và cùng
nghe, giờ Thư chỉ nghe thôi, còn mang vào người một nhiệm vụ đặc biệt: lên kế hoạch hành
động cho Minh nữa. Thư đâu đã biết gì về Vân ngoài những thông tin Minh kể, làm sao mà

"tham mưu" cho Minh được? Phải cố thôi, Thư ạ, cả đời chỉ có một đứa bạn này là thân thiết từ
lúc còn đeo khăn lau nước mũi mà. Nhưng chuyện đó còn cả tuần nữa...
Nghĩ đến đây thì Thư tạm thở phào nhẹ nhõm. Chưa có ai phát hiện ra đám mây trong lòng
Thư, may quá. Mà tại sao Thư lại gọi "ai đó" là đám mây nhỉ? Anh ấy đâu có tên "Vân" như cô
bạn của Minh. Mà mây thì cứ bồng bềnh trên trời cao ấy, cứ thay hình đổi dạng, tha hồ cho
người ở trần gian ngước đầu lên nhìn rồi tưởng tượng và đã là mây thì sẽ tan theo những giọt
mưa trời. Ừm, thôi kệ, cứ gọi là "đám mây" như trước giờ đã vô tình gọi đi, dẫu Thư biết là "ai
đó" chẳng thể thay hình đổi dạng, Thư cũng chẳng phải ngước đầu lên nhìn "ai đó" như lúc ngắm
mây, và có lẽ phải gần sáu mươi năm nữa "ai đó" mới hóa thành cát bụi, khi ấy tan trong giọt
mưa trời thì cũng như Thư, như mọi người thôi. Chỉ biết là tạm thời trong lòng Thư, "đám mây"
ấy sẽ yên vị chỗ của nó cho đến một lúc nào đó nó... bay đi hay... một kết thúc khác hơn... "Đám
mây" lại chứng tỏ mình là mây nữa rồi, Thư cảm thấy dễ chịu những khi sự nghĩ ngợi lung tung
lang tang của mình đi lạc đến chỗ "ai đó".
Cái phím, lúc Minh đưa, đã nằm trong một cái hộp nhung đỏ, nhưng giống hộp nữ trang đám
cưới quá, Thư phải giở tùm lum sách ra tìm cho được kiểu hộp nào đó thật dễ thương. Mất nửa
ngày thì Thư vừa ý với món quà, một chiếc nơ bướm trắng bung cánh trên chiếc hộp màu xanh
da trời, giống như một mảnh vuông tí hon cắt từ ngoài kia, trời xanh, mây trắng. Minh gật gù, gì
chứ khả năng của Thư trong mấy việc trang trí, cắm hoa, gói quà... mẹ Minh khó tính vậy còn
khen mà. Bây giờ Minh chỉ việc ghi vài chữ lên tấm thiệp vẽ hình cụm mây Thư đã làm giùm
nữa thôi.
- Món quà đẹp thiệt! Vân Vân - mây mây. Cuối tháng tui dắt bà đi xem nhạc giao hưởng thay
lời đa tạ nha.
- Ông nói thiệt chứ? - Thư nghi ngờ.
- Trước giờ có gạt bà đâu. Bây giờ bà chỉ tui cách tặng món quà này cho Vân đi.
- Thì ông cứ mang đến chỗ Vân và nói: mừng sinh nhật bạn, rồi tặng món quà này. Chỉ vậy
thôi, thẳng thắn và nghiêm túc giống như tính ông đó!
Thư nói rất chậm rãi, như thể đã suy nghĩ vấn đế này rất rất là lâu. Nghe xong, Minh ôm đầu
kêu "Trời!" rồi thiểu não :
- Bà "chơi" tui hả? Nếu chỉ có vậy thôi thì ai thèm nhờ bà làm quân sư quạt mo?
Thư phải mất gần bốn mươi phút với đủ thứ lý lẽ để thuyết phục Minh mới chịu cầm gói quà
đi lên lớp guitar. Mà Thư cũng suy xét rồi, Minh dễ thương, học giỏi, lại chơi guitar rất tuyệt mà,
nhìn qua nhìn lại, Thư thấy ổn. Cái anh chàng này, ngày thường thì siêu thẳng thắn, đến lúc
"đụng chuyện" thế này lại lúng túng, ngại ngùng. Có gì đâu chứ, nên để Vân biết xíu xiu tình
cảm và sự hiện diện của Minh, ít nhất Minh cũng là một "kẻ có lòng trong thiên hạ" đã nhớ đến
sinh nhật Vân. Chuyện sau đó thì có là thánh Thư cũng không đoán ra, nhưng là bạn bè lâu năm,
Thư tin Minh sẽ không đi quá xa quá nhanh đâu. Nhìn Minh ỉu xìu như cái bánh tráng nhúng
nước, Thư phải vỗ ngực chắc chắn với Minh là Vân sẽ nhận món quà chứ không có chuyện trả
lại như Minh tưởng tượng... Tháng trước, sinh nhật Thư, "Đám mây" ghé qua nhà đưa Thư một

hộp quà và nói đơn giản như những gì Thư "bày kế" cho Minh lúc nãy, "mừng sinh nhật em", chỉ
khác chữ "em" thôi, vì "đám mây" học trên Thư hai lớp. Chưa kịp mở quà ra mà Thư đã vui lắm
rồi, lúc đó đâu có dài dòng phân tích lý do chi. Ừm, Thư vui thì chắc là Vân cũng vui... Chưa bao
giờ Thư thấy chuyện "tình yêu" rắc rối và phức tạp đến vậy, mà chuyện "đám mây" của Minh đã
là tình yêu chưa? Sao sách giáo khoa không nói những điều như thế này nhỉ?
Qua ngày hôm sau thì Minh chạy qua nhà Thư, trên tay cầm hai chiếc vé gấp lại làm hai cẩn
thận nhét vào ba lô Thư.
- Giữ kỹ nha, ba tui chỉ cho hai vé thôi. Hôm đó tui chạy qua chở bà đi!
Thư chẳng quan tâm gì đến chuyện đi xem biểu diễn dù trước đó Thư cứ gào lên đòi vé. Thư
nheo nheo mắt hỏi :
- Bạn Vân của ông có nói gì không?
Minh cười, cười thế nào nhỉ, cười nhè nhẹ, cười mỉm mỉm, hay cười tủm tỉm... nói chung là
cười bằng cả khuôn mặt rồi hét to vào tai Thư :
- Bạn Vân khen gói quà khéo, hỏi tui nhờ ai gói giùm, tui nói nhờ một người bạn rất thân.
Trưa nay bạn Vân tặng lại cho tui một tấm thiệp nữa, vẽ tay đấy, chỉ ghi vỏn vẹn một dòng thôi
"Hẹn gặp Minh ở Nhạc viện".
Nói chuyện "nghiêm trọng" xong, hai đứa, vẫn như ngày xưa, mỗi đứa cưỡi một con ngựa sắt
chạy loanh quanh những con đường thành phố. Thư còn nhớ một câu danh ngôn "Yêu nhau
không phải nhìn nhau, mà là cùng nhìn về một hướng", trong trường hợp này có áp dụng được
không nhỉ? Minh và Vân cùng mê guitar, chưa biết có phải "yêu" không nhưng đã có "một
hướng" là Nhạc viện, ừm, lãng mạn thiệt! Bỗng nhiên, Thư thấy ganh tị với Minh quá, lục lọi
mãi những điều đọc được trong sách giáo khoa, bài "tình yêu" thì trường hợp của Thư chưa có
câu danh ngôn nào "ứng dụng" được. Vẫn sẽ gọi "ai đó" là "đám mây" thôi, trong những ngày
Sài Gòn nắng như thế này, một đám mây bồng bềnh trên trời cao bay ngang qua đầu ta, chính
xác hơn là một "đám mây" bay bay trong lòng sẽ làm Thư nhẹ nhàng hơn, thích nở nụ cười với
chính mình và với mọi người...

2
Như Những Chuyến Bay

Chắc thế nào Hương cũng ghé lại chỗ bản tin trường. Nội dung tấm áp phích rực rỡ trên bản

tin sáng nay cũng chẳng có gì mới mẻ so với lượng thông tin mà tụi học sinh thành phố tiếp nhận
vào những năm đầu thế kỷ hai mươi mốt này. Đại khái là một nhóm trường đại học thông qua
một công ty tư vấn để gặp gỡ và trao đổi với phụ huynh và học sinh vào ngày X tháng Y tại Z,
vào cửa tự do. Học bổng, có rất nhiều học bổng được hứa hẹn. Mặc dù có thành hiện thực thì
mười, hai mươi, thậm chí cả trăm phần trăm học phí cũng chẳng bõ bèn gì so với phí sinh hoạt ở
nước ngoài. Dù là rất khá ngoại ngữ nhưng có nằm mơ, Hương cũng chẳng nghĩ đến chuyện du
học khi trong sơ yếu lý lịch, phần nghề nghiệp của cha mẹ ghi: công nhân viên!
Đúng như Duy nghĩ, Hương chú ý đến tấm áp phích vì dòng chữ to đùng: New Zealand.
Hương đặc biệt ấn tượng đất nước này. Duy - thằng bạn thân nhất của Hương thường xuyên chê
bai đất nước này đến... kinh dị và "dùng lời đường mật" xúi (?!) Hương nên chuyển qua mê Hoa
Kỳ - đất nước của những câu chuyện cao bồi miền viễn Tây (anh chàng thần tượng Lucky Luke
mà!). Lần nào nghe Duy nói xong, Hương cũng tuyên bố: "Tui vẫn thích New Zealand nhất!"
làm Duy... tức điên lên. Duy giận, trông rất trẻ con, mà trẻ con thì đứa nào lại chẳng... dễ
thương?
Hương lẩm nhẩm để ghi nhớ cái thông tin XYZ đó. Hương sẽ xuất hiện, không phải vì khao
khát du học, Hương chỉ muốn nghe mấy người bên lãnh sự quán New Zealand nói về đất nước
của họ. Một lần Hương đi lạc vào trang web của hãng hàng không New Zealand, banner hiện ra
"You know because you go" [1], không cần giải thích gì thêm cũng hay rồi; nghĩa là máy bay
bình đẳng, dành cho tất cả mọi người, ai cũng có quyền đi (bay) và biết, kể cả một cô nữ sinh
trung học như Hương (cái này là do Hương suy diễn ra thôi). Tóm lại là Hương nể người
copywriter đã viết ra câu slogan này, rồi thích New Zealand luôn, vậy đó! Nói cả ngàn lần mà
Duy đâu có hiểu, cũng giống như Duy mê Mỹ vì Lucky Luke thôi mà.
Duy càu nhàu vì bị mất giấc ngủ trưa :
- Bà rảnh quá, bài vở ở trường không lo!
Hương vẫn thản nhiên hối thúc :
- Nhanh lên, không có chỗ ngồi bây giờ!
Những buổi "hội thảo du học" đang là "mốt" ở thành phố hiện nay, người ta rất siêng tổ chức,
siêng tham dự: vài đứa muốn "săn" học bổng thật sự, phụ huynh giàu nên muốn con đi du học
cho sang, người ta hiếu kỳ thế nào là hội thảo du học, vì... cả những lý do không đâu như Hương.
Trễ ba mươi phút, may quá, còn hai chiếc ghế cuối cùng. Ngồi xuống ghế rồi mà mặt anh chàng
vẫn còn... ngái ngủ. Một cô da trắng mắt xanh đang thuyết trình về New Zealand kìa! Hương chú

tâm lắng nghe, chẳng có gì mới lạ so với những điều Hương đã biết: xứ sở của những con chim
Kiwi; kinh tế nông nghiệp; môi trường tương đối trong lành; chi phí học hành và sinh hoạt tàm
tạm, không đắt đỏ như Mỹ, Cannada, Nhật... Chán, Hương nhìn theo hướng Duy nhìn. Ngoài kia,
mưa đang lất phất. Tháng giêng, khí trời thật dễ chịu. Nếu chiều nay không bon chen ở đây, chắc
giờ này hai đứa đang cắm đầu giải bộ đề Toán, vèo một cái là đến ngày thi tốt nghiệp và đại học
rồi.
Bây giờ đến phần trao đổi trực tiếp giữa phụ huynh với lãnh sự quán và đại diện các trường.
Hương định bỏ về rồi thì người dẫn chương trình nói :
- Chúng tôi rất hoan nghênh các bạn sinh viên học sinh ở đây trao đổi trực tiếp bằng tiếng
Anh với đại diện trường. Có rất nhiều cơ hội học bổng đang chờ các bạn. Xin mời...
Duy tỉnh hẳn, khều tay Hương :
- Nghe gì không? Lên đi bà, mất cả buổi chiều rồi, phải thử thời vận chứ!
Hương vẫn ngồi yên.
- Tui mà nói tiếng Anh giỏi như bà là tui lên rồi, sợ gì? Trong lớp bà dữ lắm mà!
Học bổng à? Ngoài dự tính của Hương, nhưng, ừ thì lên, Hương đâu có sợ. Hương biết nhiều
về New Zealand, biết rõ mình có năng khiếu gì và đã xác định được ngành học ở đại học mà.
Hương hơn khối đứa con nhà giàu ngồi đây, muốn đi du học đấy, nhưng đã biết gì về nơi sẽ đến
và ngành sẽ học đâu? Tiếng Anh cũng chỉ xã giao lõm bõm.
Duy kéo tay Hương lên hàng ghế phía trên. Cô thuyết trình khi nãy nhìn Hương thân thiện.
Hương vừa biết, cô là đại diện cao cấp của Bộ Giáo dục New Zealand tại Việt Nam.
- I'm happy to answer your questions... Have you ever... - Cô nhìn Hương vẻ khích lệ.
- I like New Zealand so much, with a slogan "You know because you go"...
Duy nhìn Hương một cách đầy hãnh diện, bạn ta giỏi quá mà. Cô giáo người New Zealand
đó có vẻ thích Hương lắm, hai người nói chuyện với nhau say sưa. Hơn hai mươi phút rồi, Duy
hiểu được nội dung cuộc đối thoại, đại khái là Hương giới thiệu về bản thân, học lực giỏi, sẽ thi
đại học tại Việt Nam khối D, ngành Ngữ văn Anh; Hương thích ngành quảng cáo, tốt nghiệp đại
học, Hương muốn làm một copywriter; Hương thích New Zealand từ câu slogan đó... Duy phải
công nhận Hương nghe và nói tiếng Anh lưu loát ghê, suốt cuộc nói chuyện, không có "Pardon?"
lần nào cả.
Hương trở về ngồi cạnh Duy, bây giờ cô nàng bắt đầu run nhưng... hớn hở ra mặt :
- Tui nói nghe được không? Sao ông ngồi thừ ra vậy? Ông thấy sao?
- Bà thì nói tiếng Anh siêu rồi, nhưng thấy cái gì mới được chứ?
- Người ta nói trình độ cỡ tui qua là học đại học luôn, khỏi phải học thêm tiếng Anh nữa.
Người ta nói cho tui một suất học bổng ngành quảng cáo ở đại học Waikato. Chưa biết là bao
nhiêu. Tui sung quá, còn đề nghị nhà trường hỗ trợ phí sinh hoạt nữa. Ông nghĩ sao?
Duy ngồi yên nhìn Hương. Nghĩ sao mà nghĩ, dĩ nhiên là rất mừng cho Hương rồi, vậy mà
cũng hỏi. Khuôn mặt Hương lúc vui, bầu bĩnh hơn bình thường, mắt long lanh, hai gò má thì
hồng hào. Rất nhiều đứa con trai trong lớp ganh tị với cái vị trí thanh mai trúc mã của Duy lắm,

suốt ngày tui - bà, tui - ông với Hương, người vừa học giỏi, vừa dễ thương mà. Duy cũng đang
bồn chồn không kém Hương. Cô giáo người New Zealand đang nói chuyện với một ông thầy
chắc cũng người New Zealand.
Lúc nãy, trước khi ra đường, hai bà mẹ đã dặn hai đứa phải về sớm không được dầm mưa,
còn đe thêm câu: "Bệnh rồi thì ai thi giùm cho?". Ngoài trời, mưa bắt đầu nặng hạt, chắc là mưa
sẽ to lắm đây. Hương cũng nhận ra điều đó. Hương hối Duy về. Duy xuống bãi lấy xe trước.
Hương thì chạy lên nói nói hỏi hỏi gì nữa rồi mới chạy xuống sau.
Sáng nay, vào lớp học, Hương có vẻ thấp thỏm lo âu làm sao ấy! Hương ít nói, ít cười hơn
mọi ngày, như thể đang nghĩ lung lắm. Duy thấy lo lo, hổng lẽ Hương bệnh? Hay vụ học bổng
hôm qua? A, nhớ rồi, người ta hứa hôm nay sẽ trả lời qua email. Buổi học hôm ấy, có hai người
mong tới giờ ra về kinh khủng.
- Bà có nói chuyện học bổng với ba mẹ bà chưa?
- Chưa. Trước buổi chiều hôm qua, ngay cả tui cũng không nghĩ đến chuyện này mà. Tui
không muốn làm ba mẹ tui lo nghĩ. Chết rồi, ông có nói gì với mẹ ông chưa?
- Chưa. Bà làm như tui nhiều chuyện lắm! Tới tiệm net rồi nè.
Hương ngồi vào máy tính, mở hộp mail mà tay gõ bàn phím run run. Cũng phải thôi, cũng
phải có một lần, ước mơ du học của một đứa con gái sắp mười tám tuổi vừa ngoan vừa giỏi được
bay cao lên chứ! Ước mơ du học đó, giống như những chiếc máy bay ngang qua bầu trời thành
phố, chỉ kịp lướt qua để lại những sợi mây dài và đẹp. Ước mơ đó trong Hương luôn được ru ngủ
thật ngoan, Hương luôn tự biết hoàn cảnh gia đình mình. Mặc kệ những gì hai đứa sắp đọc trong
mail, Duy vẫn thấy giây phút này nó thiêng liêng thế nào ấy.
Đây rồi, Hương từ từ đọc, Duy cũng dán mắt mình vào màn hình. Học bổng là một trăm
phần trăm và được tài trợ thêm giáo trình nữa, người ta nhấn mạnh đây là trường hợp ngoại lệ vì
trước nay chưa từng có suất học bổng nào lớn như vậy. Nhưng... những con chữ cũng rất rõ ràng:
người ta không thể hỗ trợ phí sinh hoạt được, sinh viên phải tự lo, người ta động viên Hương
theo học vì trường rất ưu ái sinh viên giỏi... Bên dưới là bảng biểu giá cả...
Duy nhìn Hương. Vẫn bình thản, có vẻ như Hương đã đoán trước được sự việc. Một lúc sau,
Hương click nút reply và bắt đầu gõ: "Dear..., I am terribly sorry that... ".
Ra khỏi tiệm net, Hương - có vẻ như đã cân bằng xong tâm lý - bắt đầu líu lo :
- Thấy chưa, "you know because you go" mà, không đi làm sao biết tui mà cũng có được học
bổng?
- Biết giỏi rồi. Cái mũi cà chua phình to ra sắp nổ kìa.
- Tính thêm bốn năm đại học nữa là tui học chung với bà mười sáu năm rồi đó.
Hương nheo mắt tinh nghịch :
- Vậy tui nên vui hay nên buồn vậy ta?
-------------------------------[1]Bạn biết vì bạn đi.

3
Nẻo Về Lời Thương

Đêm qua, bất chợt một giấc mơ hình cánh cung, vành vành nhấp nhô thanh âm từ thuở xa

xăm nào mà... gần lắm. Giấc mơ giọt tan vào ban mai, đọng lại lời nhớ, lời quên, lời thì thầm
ngọt ngào của mùa. Đêm qua ta mơ mình nhỏ lại! (Em đừng vội cười, "... và cũng đủ lớn để
mong mình trẻ lại" mà). Đêm qua ta mơ thấy con-người-bé-con, thuở chưa lọt lòng mẹ cơ!
Trong bụng mẹ thì... tối lắm! Mắt chưa thấy gì đâu, mũi chưa ngửi gì đâu, chỉ có... đôi tai bé
bỏng đang lắng nghe. Dù chưa bắt tay làm quen (theo kiểu người lớn) nhưng bố mẹ vẫn trò
chuyện cùng bé con đấy! Mẹ bảo bé con sẽ khóc khi lần đầu nói "xin chào" với mặt trời, còn mọi
người nhìn ngắm trong nụ cười và chúc mừng, bố hứa làm ngựa cho bé con nhong nhong khắp
nơi, bố còn nói sẽ dạy bé con cách yêu thương cuộc đời... Bé con còn nhớ cả lời vị bác sĩ có
khuôn mặt hiền hậu và đôi mắt biết cười sau cặp kính nữa: khi ở trong bụng mẹ, bé con nào cũng
giống nhau, cũng nằm chúc đầu xuống giống như hình cái... tai. Hi hi, bé con nào cũng có cái tai,
nhờ cái tai biết lắng nghe mà bé con biết "thế giới bên ngoài bụng mẹ" thật to, thật vui...
Ta thức dậy trong đêm, trong trìu mến ánh nhìn của những vì sao, trong tiếng cười hi hi của
bé con - ta ngày xưa. Thời gian tĩnh lặng bên ngoài cửa sổ. Ta nhắm mắt và đưa tay bịt hai tai, đố
em đấy, ta nghe được gì? Trời ơi, ta nghe ầm ì tiếng sóng biển, nghe vi vút gió đồi thông, nghe
trong vắt em cười hiền lành, nghe hương đêm mùa xuân ngọt lành, ta còn nghe cái nóng thót
người mỗi khi bị bỏng, ta tự nhiên giơ tay nắm hai tai... Những thanh âm chấp chới, những âm
thanh không lời đưa ta đến một câu chuyện (của một người lớn, đi rất xa, biết rất nhiều và viết
rất hay) về cái tai rằng ở núi non Tây Nguyên, một đứa bé lọt lòng mẹ chỉ được xem là Con
Người khi người ta thổi linh hồn vào cho nó. Vậy nên có lễ thổi tai cho trẻ sơ sinh. Một người
phụ nữ (thiên chức người phụ nữ là giữ giềng mối của sự sống mà, phải vậy không em?) đứng
tuổi sẽ nhai nát gừng rồi phun vào cuộn chỉ bông lấy từ chiếc xa quay, sau đó thổi bảy lần vào
cuộn chỉ đặt sát tai đứa bé, vừa thổi vừa khấn một số câu gì gì đó! Ta chỉ nhớ loáng thoáng rằng:
Thông lỗ mũi/ tỉnh lỗ tai/ phun gừng/ tai trái/ nhớ lấy ruộng rẫy/ tai phải/ nhớ lấy công việc/ làm
người, hãy nhận lấy hồn người đây... Người Tây Nguyên tin rằng sau lễ thổi tai, lễ truyền cái
nhớ, lễ truyền sự sống, đứa bé sơ sinh mới chính thức là Người. Phải vậy không em, từ ngàn xưa,
khi con người chưa có chữ viết, chưa có... báo chí thì lời nói, sự nghe quan trọng đến chừng nào!
Em có bao giờ dùng bàn tay để cảm nhận lỗ tai chưa? Tai vành vành hình cánh cung đấy, em
có chợt liên tưởng dãy núi cánh cung phía Bắc đón gió cho đồng bằng? Cái tai thì xíu xiu (núi
cũng xíu xiu trên bản đồ) nhưng lối vào trải rộng thênh thang! Cả một-đời-nghe, em sẽ nghe rất
nhiều, cũng như miền Bắc nước mình là một vực gió. Nhưng mỗi người chỉ có một đôi tai bé nhỏ
và em biết không, mỗi đôi tai chọn một cách lắng nghe khác nhau. Có những đôi tai chỉ quen

nghe lời ngọt ngào, có những đôi tai biết nghe cả những lời thật - dẫu chát chua, cay đắng... Có
những đôi tai biết nhớ, tai nghe rồi tai biết sự nghe hôm nay là dòng chảy vĩnh hằng của sự nối
tiếp câu chuyện thế hệ. Có những đôi tai suốt đời vẫn bấp bênh kinh kệ, có những đôi tai vừa
chớm nghe tiếng chuông chùa buổi sáng đã lún ngún xanh cỏ thiền... Có những đôi tai vô tư
thanh âm rồi thôi, lại có những đôi tai biết nghĩ, biết lắng nghe cả những lời-không-phải-làthanh-âm... Đêm vẫn sâu sau cánh cửa phòng. Em có lắng nghe (trong giấc ngủ) câu chuyện giữa
ta và em, ta và giấc mơ, ta và con-người-bé-con? Ta có làm em tư lự không? Ta tin rằng một
chút tư lự sẽ làm em tươi xinh hơn trong mùa xuân mới.
Sớm mai, ta (và cả em nữa nhé!) dành riêng cho đôi tai mình những phút trong trẻo nhất của
ngày mới, nằm trên giường nhắm mắt và lắng nghe. Ta nghe giấc mơ đêm qua reo ca trên ngọn
đồi phía xa, nghe hơi thở mùa xuân đang tô màu cho mặt đất bằng những nhát cọ xanh, nghe
tiếng chim ngây ngất bước chân mẹ đi chợ về, nghe cả tiếng cười thân quen của em bao năm
thơm thoảng trong gió. Cả một thế giới diệu kỳ khi em biết lắng-nghe, miền bình yên lời thương
trong bụng mẹ, miền gập ghềnh cái nhớ, cái quên vơi đầy theo tuổi.
Ta nghe chiếc xích đu ngoài hiên đang cất lên giai điệu quen thuộc em hay hát hồn nhiên...
Ta nghe năm mới rón rén bên thềm...
- A di đà Phật!
- A di đà Phật!
- Hi hi...
Nghe được tiếng cười "hi hi" của em thì tôi chắc chắn đất trời đã vào xuân thật rồi, mùa xuân
đang đi những bước khoan thai quanh tôi chứ không còn rón rén như đêm qua nữa. Nhưng mới
sáng mùng một Tết em đã làm tôi giật mình, cứ tưởng Phật tử trẻ con nào đi lạc vào phòng tôi
chứ. Sống trong chùa nhiều năm, câu chào "A di đà Phật" đã thành phản xạ, gặp ai cũng "A di đà
Phật". Nhiều lúc ở trường quen miệng, gặp thầy giám thị, gặp cô chủ nhiệm cũng "A di đà Phật"
làm các thầy cô chọc quá trời, còn nói tôi có căn tu nữa. Nhưng với em thì không, đây là lần đầu
tiên em và tôi chào nhau như vậy...
- Sao Phương không ở nhà chúc Tết ông bà lấy lì xì, qua chùa sớm vậy, lúc về mất phần thì
đừng có khóc nhè đầu năm nghen!
- Em chúc Tết ông bà, ba mẹ xong rồi. Em qua đây đòi lì xì của anh đó! Em bắt đầu chúc Tết
anh đây, chúc Tết xong thì phải có lì xì nha!
Sáng nay em mặc một cái quần tây trắng và một chiếc áo xanh trời, em thu nhỏ cả bầu trời
ngoài kia rồi quàng lên người mình hả Phương? Bầu-trời-nhỏ ơi, em làm tôi bối rối. Tôi đã nhìn
khắp lượt căn phòng nhỏ xíu chỉ toàn sách là sách của mình. Trong phòng không có một phong
đỏ nào và trong người tôi hình như cũng không còn tiền. Phương ơi, em đòi chi lì xì của tôi, lì xì
thường là ít, mỗi năm chỉ một lần, còn em thì luôn xứng đáng được nhiều hơn mà! Hay là lì xì
em cái tùy bút hồi đêm...
- Anh chuẩn bị xong chưa? Em chúc nha...
- Phương ra ngoài xích đu ngồi đợi tôi một chút, sẽ có lì xì cho Phương mà, an tâm nhé!

Em ngoan ngoãn nghe lời tôi ra sân ngồi chơi với chiếc xích đu, đều đặn tung tẩy người
xuống lên. Từ cửa phòng tôi nhìn ra là mảnh sân sau của chùa. Cuối sân là một cái cổng gỗ, chỉ
cao chừng bằng em thôi. Cổng này thông ra một con hẻm nhỏ như bao nhiêu con hẻm khác của
thị xã, những sự việc nơi đây dễ thương cũng có và muộn phiền cũng có. Mảnh sân có lót gạch
tàu đỏ đỏ, vuông vuông, rêu rêu, cũ cũ... chỉ có bàn chân em hay chạy nhảy trong sân là mới hơn
qua mỗi ngày nắng lên. Góc sân có mấy chậu hoa quỳnh, mấy chậu cúc, mấy giò lan và một nẹp
đất dọc theo vách tường tha hồ cho rau càng cua, hoa cúc dại, cỏ dại chen nhau mọc lên, nhìn
nẹp đất đó là có vẻ đông vui nhất trong cái sân chùa cổ kính này.
May quá, tôi tìm được cái túi đựng đồng xu rồi. Thích mấy cái đồng xu kêu lanh canh, tôi đổi
cả túi xu năm trăm đồng để dành gửi xe đạp đi học. Mỗi lần đặt đồng xu vô tay ai đó, tôi có cảm
giác lạ lắm, không chỉ đơn giản là xin-cho, bán-mua... Còn đúng mười hai đồng xu, may quá,
năm nay em cũng mười hai tuổi.
- Phương ơi, vào đây. Phương muốn chúc gì tôi?
- Em chúc anh năm mới sẽ học giỏi nè, mạnh khỏe nè, vui thật vui và có nhiều tiền lì xì nữa!
Tôi cười mỉm mỉm. Em hồn nhiên quá đến mức không nhớ tôi già rồi sao. Tôi học cao hơn
lớp mười hai rồi, em ạ! Từ rất lâu tôi đã quên mất chuyện nhận lì xì và trước em, tôi chưa bao
giờ phải lì xì cho ai đó. Chưa đầy một tiếng đồng hồ sáng mùng một, em mang đến cho tôi cả hai
chuyện đầu tiên: Adi đà Phật và lì xì. Chắc còn nữa phải không em?
Tôi trao cho em phong bao lì xì dã chiến tôi vừa gấp bằng tờ giấy tập rồi quẹt vài nhát cọ
màu đỏ lên. Trông nó xấu xí thế mà em lại thích thú, cười thật tươi, cứ cố ý tạo ra âm thanh leng
keng leng keng rộn ràng cả buổi trưa mùng một đang đến.
- Em sẽ giữ tiền lì xì của anh làm kỷ niệm chứ không xài đâu! Nhưng anh phải chúc Tết lại
cho em chứ!
- Phương muốn tôi chúc gì?
- Năm ngoái em chưa chuyển đến đây nên chưa được anh chúc Tết. Anh chúc gì gì cũng
được nhưng chúc gấp đôi nhé!
- Em ạ, em biết không, tôi sẵn sàng dành cho em tất cả những lời chúc tốt đẹp nhất mà tôi có
thể nghĩ ra. Không phải chỉ có năm ngoái thôi, em có thể nghe nó suốt mười hai mùa xuân, kể từ
cái Tết đầu tiên em hiện diện trên đời này.
- Chúc Phương luôn vui, luôn mạnh khỏe, học giỏi suốt đời luôn, chịu không?
- Dạ chịu. Nhưng năm sau em chạy qua thì anh vẫn chúc Tết em nhé. Anh không được nói là
đã chúc suốt đời rồi đấy!
- Tôi không có ăn gian vậy đâu. Phương cứ yên tâm!
Em cười hiền lành và thích thú. Sợ gì không sợ, lại sợ năm sau không được chúc Tết nữa.
Chắc chỉ có em thôi...
Em loanh quanh chơi với tôi đến hết buổi sáng mùng một. Khi thì đong đưa xích đu, khi thì
lúc lắc cái bao lì xì giấy cho mấy đồng xu nhảy lên kêu leng keng, lúc lại chạy đuổi theo con
bướm trắng nhỏ xíu nào đó chỗ nẹp đất um tùm rau, cỏ dại... Đến trưa, chắc là em bắt đầu thấm

mệt và đói bụng thì em xin phép tôi ra về. Tạm biệt em. Cám ơn em đã tặng tôi một buổi sáng
mùng một Tết bối rối, thú vị và hạnh phúc, tôi được lì xì cho em, được em chúc Tết, được chúc
Tết lại em, được nhìn ngắm em tung tăng... Tôi lại bắt chước hồn nhiên em rồi, tôi không tham
lam quá đâu, tôi chỉ ước mỗi năm có mười hai ngày mùng một thôi.
Tết năm nay chùa vắng lặng, các thầy đã lên một ngôi chùa trên Đà Lạt hết rồi. Chỉ còn tôi gã học sinh ở nhờ nhiều năm và thầy Hải ở lại giữ hương mấy ngày xuân cho chùa. Phật tử cũng
vài người đến lau chùi quét dọn. Thường thì mọi người ít ra tới mảnh sân sau này và cũng không
ra vào bằng cổng sau. Vậy đó, nên bước chân em lò cò trong sân là cứ mới tinh sau mỗi ngày
nắng lên...
Đêm qua trở dậy ngồi viết một mạch, không đầu không đuôi. Cũng định lì xì cho em bài viết
khai bút rồi chứ nhưng lại thôi, để dành đó cũng là cho em mà. Chắc em sẽ cùng gia đình về quê
mấy ngày Tết. Tôi sẽ trông ngày em tựu trường lại. Mỗi chiều, em sẽ mang tập vở qua đây, rón
rén mở cánh cổng sau rồi ào vô chiếc xích đu ngồi đu đưa. Tôi sẽ giúp em học bài, làm bài tập
trong lớp. Tôi sẽ lại ngạc nhiên vì em thông minh quá. Và tôi sẽ thích thú chia sẻ với em chuyện
đôi tai kỳ diệu. Em có thể phán đoán chính xác khoảng cách bằng đôi tai mình. Một chú ong bị
thương nhé, ong bị té xuống đất nhưng cánh vẫn phát ra thanh âm. Không ai khác hơn là em có
thể tìm ra chú ong tội nghiệp đó rồi đưa ong về tổ. Và em có thể nghe được những khúc vĩ thanh
mà tôi chỉ biết cúi đầu thán phục. Một buổi sáng, trước giờ đến trường, em hớt hải chạy ra báo
cho tôi biết em nghe tiếng hoa khóc. Em níu tôi ra chỗ mấy chậu hoa. Hình như đêm qua, nơi đây
là chiến trường của hai con mèo, hoa quỳnh, hoa cúc trơ cánh xơ xác, cái nẹp đất bị bới tung lên,
bẹp nhẹp đất bùn... Em rươm rướm nước mắt. Tôi phải năn nỉ em mau đến trường kẻo muộn giờ
học và đích thân tôi sẽ đưa mấy cây hoa đi bác sĩ... Em vừa đi, vừa ngoái lại thút thít khóc... Tôi
nhìn theo em mà cứ ngỡ đó là một thiên thần. Em ạ...